22.02.2019, 21:01 118

Aşkın Şehri: Eskişehir

     Soğd dilinden Türkçeleşen kent; ‘’Başta tecim, işleyim, yönetim ve eğitim olmak üzere çeşitli görevleri bir araya toplayan ve bu görevlerden daha egemen olanına göre yaşam biçimi ve çevresine etkileri bakımından ayrımlı büyük yerleşim özeği.Sürekli toplumsal gelişme içinde bulunan ve toplumun, yerleşme, barınma, gidişgeliş, çalışma, dinlenme, eğlenme gibi gereksinmelerinin karşılandığı, pek az kimsenin tarımsal uğraşılarda bulunduğu, köylere bakarak nüfus yönünden daha yoğun olan ve küçük komşuluk birimlerinden oluşan yerleşme birimi.’ anlamlarını taşımaktadır. Türkçe’de kent kelimesi ile birlikte şehir kelimesi de eşanlamlı olarak kullanılmaktadır. Sosyoloji bilimi kentleşmenin kırsaldan yapılan göçlerle gerçekleştiğini belirtmektedir. Kentlere doğru yapılan göçlerin türlü nedenleri bulunmaktadır. Bunlar;

1. Kırsal yapıdaki teknolojik dönüşüm:

        Tarım alanındaki teknolojik gelişmeler, insan gücüne olan ihtiyacı azaltmış, bundan yarıcılık veya ortakçılık sistemi olumsuz olarak etkilenmiştir. Kırsal kesimdeki üretim insanları tatmin etmekten çıkmıştır.

2. Hızlı kentleşme:

        Sanayileşme sonucunda kentler hızla büyümeye başlamış, insanlar tek sermayesi olan emeği ile geçinmek için şehirlere yönelmiştir.

3. Nüfus artışı:

        Artan nüfusla orantılı olarak artmayan gelir, insanları geçim sıkıntısına sokmaktadır.

     4.Kentin çekici – Kırsalın itici olması:

     Kırsalda bulunmayan daha iyi eğitim ve sağlık hizmeti alma, sosyal ve kültürel imkanlar, çalışma şartları sebebiyle kentler tercih edilmektedir.

    5. Kırsal kesimdeki kavgalar:

Fakirliğin kavgası da denilen bu konuda bazen çok anlamsız sürtüşmeler meydana gelmekte ve insanlar bir belaya bulaşmaktan kaçmaktadır.

   6. Göçün tek başına bir amaç olmaması 

        Göç tek başına bir amaç değildir. Onun gerisinde mutlaka ekonomik, sosyal veya kültürel bir neden yatar.’’ şeklinde sıralanmaktadır.

    Eskişehir bir cumhuriyet kentidir. Eskişehir, Cumhuriyetimizin kuruluşundan bu yana ilerlemeler kaydetmiştir.1927’de 142.000 olan Eskişehir nüfusu iç ve dış göçlerle bugünkü seviyesine ulaşmıştır. Bu yüzden Eskişehir, Türk dünyasının özetidir. Türk dünyasının bütün özelliklerini bünyesine almıştır. Eskişehir’e yapılan her göç aşkın yeni baharlara kavuşmasına vesile olmuştur.

     Ekonomik ve sosyal gelişmeye bağlı olarak Eskişehir devamlı   göç almıştır. Özellikle 1960’lardan bu yana sanayileşme ve kentleşme hızının çok artış göstermesi nedeniyle kent kavramının yeni boyutlar kazandığı bir gerçektir. Bununla birlikte Eskişehir, kentleşmenin beraberinde getirdiği sorunları sancısız bir biçimde geçirmiştir. Elbette yoğun göç nedeniyle yeni sorunlar ortaya çıkacaktır. Ancak bu şehir, hepsinin üstesinden gelmeyi başaracak güçtedir. Burada bütün kimlikler

ihtişamlı Türk   hüviyetini meydana getirmiştir.

Kentleşmenin sosyo-kültürel boyutunda herkesin yaşadığı kentin demografik ve ekonomik olarak kentleştiğini hisseden yerleşiklerin bu değişime ayak uydurması, kendini bu sürece ait hissetmesi, yaşayış tarzı olarak benimsemesi ve davranış biçimlerini kabullenmesisöz konusudur. 

Kırsalda yaşayanlar  için fırsatlar mekânı olan kent,aynı zamanda  riskin, karmaşanın, yaşanabilirliğin sorgulandığı, kalabalıklariçinde artan yalnızlığın, yabancılaşmanın ve ötekileştirmenin  derinleştiği ve ortak mekanda birbirinden uzak hayatların yaşandığı ve gerisinde hemen herkesin de bundan şikayet ettiği  yerdir.Tam burada şehrin temel değerleri ortaya çıkar.Temel değerler kentin ortak bileşeni olan  tarihi mekanlar, kişiler, hemşehri kuruluşları, spor, sanat gibi unsurlardır. Aslında her kentin idolü olan ve tartışmasız herkesten kabul gören kök-kültürel değerler bulunmaktadır.

Eskişehir’in tartışmasız kök-kültürel değeri Yunus Emre’dir. Ve O’nun öğretisinde öne çıkardığı aşktır. İşte bu yüzden 

Yunus Emre;“Kastım odur şehre varam Feryad ü figan koparam’’diyerek aşkı dillendirmiştir.

‘’İşidin ey yârenler 

Kıymetli nesnedir aşk 

Değmelere bitinmez 

Hürmetli nesnedir aşk ‘’

Yine bir şiirinde;

‘’İşitin ey yarenler aşk bir güneşe benzer

Aşkı olmayan kişi misali taşa benzer

Taş gönülde ne biter dilinde ağu tüter

Nice yumşak söylese sözü savaşa benzer

Aşkı var gönlü yanar yumuşanır muma döner

Taş gönüller kararmış sarp kah kışa benzer

Ol sultan kapısında hazreti tapısında

Aşıkların yıldızı her dem çavuşa benzer

Geç Yunus endişeden gerekse bu pişeden

Ere aşk gerek evvel ondan dervişe benzer’’sözleriyle aşka vurgu yapmıştır.

Eskişehir’in sevgi ve aşk şehri olduğunu simgelemek için Porsuk üzerinde bir aşk adası oluşturulmuştur. Ancak bu ada, güzel bir proje olmakla beraber aşkı tam anlamıyla  ifade etmekten uzaktır.Zira Eskişehir denilince,Yunus Emre’nin ortaya koyduğu aşk anlaşılmalıydı.Zira aşk,insanı  diğer varlıklardan ayıran en temel özelliktir.‘’Ölen hayvan olur,âşıklar ölmez.’’Zira aşk da aşık da ezeli ve ebedidir.

    Yunus Emre ve O’nun aşk anlayışını Eskişehir’e hakim kılmak geçici etkinliklerle değil, kalıcı eserler yapmakla sağlanabilir.O’nun adını  semtlere,beldelere vermek elbette bir değerbilirliliktir.Ancak Eskişehir’de  hala bir Yunus Emre Külliyesi’nin yapılamamasını izah etmek gerçekten güçtür.Şimdiye kadar geçici etkinliklere harcanan para ile belki de birden fazla kalıcı eser yapılabilirdi.

 Eskişehir’in sokakları, caddeleri Yunus Emre ile donatılmalıdır. En önemlisi de gençlerimize O’nun aşk anlayışını anlamaları sağlanmalıdır. Çünkü evrene sığmayan Allah aşkı,Yunusumuzun söyleyişleri ile insanların gönlüne yerleşmiştir.İnsan anlamını aşkta bulur.Aşktır insanı diğer varlıklardan ayıran gerçek.

   Bizim de gönlümüz O’nun anlattığı aşkla coşmuştur:

‘’Aşktan gelir bu söz dile’’

Aşk geldi

‘’Aşk gelicek cümle eksikler biter’’dedin aleme

Gök yer ve su nasibini aldı şimdi şükründedir dilleri

Gül kokusundan andı vardı yağmurlarla inecek

Aşk geldi

Sızdırdı  ışığını karanlığın örtüsünden

Öfke dervişçe boyun eğdi duyunca utangaç gelişini 

Sesinden tanındı aşk bezirganı olan adın

Merhem oldu saklı gönül yaralarına

Aşk geldi

Her vakte uğrayıp her yere gizemli görkemini nakışlayarak

Dayandı bütün nazlarına hayatın aydınlandı puslu koyaklarda geçitler

Unutulmuş gurbetlerin ağusuyla avundu gidip de gelmeyenlerin ardından

Aşk geldi

Anahtarı ay ışığından ödünç alınmıştı pirlerin hürmetine

Kilitli dilekleri açtı büyüsü bozuldu nefretin

Korugandan azatlı kuşlar hürriyete gülümsedi 

Ve senin dalına kondular söz cülusunun töreninde 

Aşk geldi

İnsan bilmediğini öğrendi aradığını buldu olgunluğa ulaştı

 Çünkü koca bir cihan dürülmüştü içine ulu varlığından can üflenip

Silindi öç karasının izi mahcup yüzlerde sararıp solan

Aşk geldi

Aşk uluları söyledi aşktan kuruldu bu yurt

Gönül kardeşliğinin ışığı alınlarda şavklandı

Yıldızlardan sağılan sevgiyi çoğaltıp bengisuyla

Kırbalar dolusunca paylaşıldı sevdaların ödülü

Yorumlar (0)
15°
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 27 Mayıs 2020
İmsak 03:38
Güneş 05:27
Öğle 13:00
İkindi 16:56
Akşam 20:23
Yatsı 22:04
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20

Gelişmelerden Haberdar Olun

@