banner209

Kazakistan, sürgün kurbanlarını anıyor

Kazakistan’da 31 Mayıs tarihi her yıl Siyasi Baskı, Sürgün ve Açlık Kurbanlarını Anma Günü olarak anılıyor. Kazakistan’ın Ankara Büyükelçisi Abzal Saparbekuly: "20. yüzyıl Kazak halkı için büyük bir trajedi olarak geçmiştir. “Büyük Terör” kurbanlarını rahmetle anmak borcumuz ve vazifemizdir."

banner187
GENEL 01.06.2020, 11:57
Kazakistan, sürgün kurbanlarını anıyor

Kazakistan’ın Ankara Büyükelçisi Abzal Saparbekuly, 20. yüzyılda Kazak halkının neredeyse yarısının yok edildiği açlıklar, Kazak halkının çıkarlarını savunan aydınların neredeyse bir kuşağının yok edilmesi ve Kazakistan topraklarının nükleer bomba deneme sahasına dönüştürülmesi gibi olayların Kazakların hafızasında derin yaralar bırakan psikolojik travmalar olduğunu söyledi.

Kazakistan’da 31 Mayıs tarihi her yıl Siyasi Baskı, Sürgün ve Açlık Kurbanlarını Anma Günü olarak anılıyor.

Bu amaçla düzenlenen online toplantıda konuşan Kazakistan’ın Ankara Büyükelçisi Saparbekuly, "Çarlık Rusya’sının sömürgeci politikası, 1916 ayaklanması, Alaş Orda hükümetinin dağıtılması, Kızıl ordu ile Beyazların Savaşları ve bu bağlamda Kazakistan’da yaşanan “Beyaz Terör”, 1918, 1921 ve 1933 yıllarındaki açlıklar, 1929-1933 yıllarındaki ayaklanmalar, 1937-38 yıllarındaki Kazak aydınlarının topyekûn yok edilmesi, İkinci Dünya Savaşı ve sonrasında Kazakistan topraklarının Sovyetlerin Nükleer Bomba deneme sahasına dönüştürülmesi, kademeli olarak Kazak okullarının kapatılması ve nihayetinde Kazakların Mankurtlaştırılması. Bu olayların her biri Kazakların hafızasında derin yaralar bırakan ve aslında Kazakların hala acısını çektiği psikolojik travmalardır’’ dedi.

 “Siyasi baskı, sürgün ve açlık kurbanlarını Anma Günü”nün Kazakların ulusal bilinci açısından son derece önemli olduğunu vurgulayan Saparbekuly, 20. yüzyılın Kazakistan için iki açıdan önemine vurgu yaptı. Büyükelçi Saparbekuly, ‘’Birincisi, Kazak halkının neredeyse yarısının yok edildiği açlıklar ve diğeri de Kazak halkının çıkarlarını savunan aydınların neredeyse bir kuşağının yok edilmesidir. Bunların birincisi, doğrudan halkın fiziki varlığına saldırı ise, ikincisi, halkın entelektüel vatansever kesimini temizleyerek ulusal bilinci ve kimlik olarak var oluşuna yapılan saldırıdır.’’ ifadesini dile getirdi.

banner202
"Bolşevikler Kazak halkını hedef aldı"

Rusya’da iktidarı ele geçiren Bolşeviklerin Kazak halkını hedef olarak belirlediğini kaydeden Saparbekuly, şöyle konuştu:
"Öncelikle şunu belirtmemiz gerekir ki, Bolşeviklerin iktidara gelmesi ile Büyük Bozkır’da bilinçli ve haberdar olarak düzenlenen açlıklar yaşandı. Birincisi, 1918-1919 yıllarında, ikincisi 1921-1922 yıllarında ve en ağırı da 1930-32 yıllarında olmak üzere üç büyük açlık yaşandı. Uzmanların görüşüne göre, bu açlıkların birincisinde 1 milyon 200 bin, ikincisinde 1 milyon 700 bin ve üçüncüsünde 2 milyon 300 bin olmak üzere toplam 5 milyondan fazla Kazak yaşamını yitirmiştir. Bu faciaların boyutunu anlamak açısından bir kıyaslama yapacak olursak, 20. yüzyılın başında yapılan nüfus sayımında Osmanlı’da 8 milyon Türk yaşarken, aynı dönemde Çarlık Rusya’da yapılan nüfus sayımında Rusya’da 8 milyona yakın Kazak yaşamaktaydı. Aradan yüz yıl geçtiğinde Türkiye nüfusu 80 milyonu geçmişken, Kazakların nüfusu zar zor 19 milyona ulaşmıştır. Bu açlıklardan anlaşılan o dur ki Kazak halkı, Bolşeviklerin iktidarının ilk yıllarından itibaren hedef olarak belirlenmiştir. Bunun birkaç sebebi vardır. Birincisi, 20. yüzyılın başında Kazakların nüfusu Rusya’daki Türklerin en kalabalığı idi. İkincisi, Kazakların ekonomik durumu iyiydi. 1925 yılında Kazakistan’a Komünist Parti Birinci Sekreteri olarak atanan Filip Goloşekin’e göre, Kazakistan’da devrimin gerçekleşmesi için Kazakların fakirleştirilmesi ve Kazak zenginlerinin yok edilmesi gerekmekteydi. Bu anlayış çerçevesinde 1929 yılından itibaren Kazakları yerleşik hayata geçirme bahanesi ile onların hayvanlarına zorla el konuldu. 1928 yılında Kazakistan’da 32 milyon büyük ve küçükbaş hayvan varken, 1933 yılında onlardan sadece 4 milyon kaldı. Geçim kaynağı elinden alınan Kazaklar açlıktan ölmeye bırakıldı. Açlıklar çok sayıda isyanlara sebep oldu. 1929-1933 yıllar arasında 372 isyan yaşandı. Ancak bu isyanlar acımasız bir şekilde bastırıldı.’’

"Stalin, Kazak aydınlarını halk düşmanı ilan etti"

Soyvet rejiminin Kazak halkına yönelik zulmünün bir diğer boyutunun da Kazak aydınlarını hedef almak olduğunu hatırlatan Büyükelçi Saparbekuly, o dönem Kazak halkının Türkistan bölgesindeki Türk halklarının arasında en kalabalık aydın sınıfına sahip olduğunu ve bu aydınların varlığının da 20. yüzyılın başında çok güçlü bir ulusal uyanış hareketi olan Alaş hareketini doğurduğunu kaydetti.

Tüyler ürperten telgraf 

Kazakistan’ın Ankara Büyükelçisi Abzal Saparbekuly konuşmasının devamında şunları dile getirdi: "Ne var ki, Sovyet rejiminin milli değerleri tanımayan komünist ideolojisi milliyetçi aydınları hazmedemezdi. Dolayısıyla, Stalin yönetimi Alaş aydınlarını ve onlarla bir şekilde ilişkide olanları topyekûn düşman olarak ilan etti ve onlara karşı baskı, sürgün ve en sonunda yok etme politikasını uyguladı. Kısacası, Kazak halkı için çalışan bütün aydınlar “milliyetçi”, “Panturkist” ve “ajan” olarak suçlandılar. Bu politika kapsamında Kazakistan’da 100 binden fazla kişi sürgüne gönderildi, 25 binden fazla kişi ölüm cezasına çarptırıldı. Bu bağlamda komünistlerin zulmünün boyutunu gözler önüne sermek bakımından aşağıdaki örneği vermek istiyorum.  1936-1938 yıllarda Kazakistan Komünist Partisi Birinci Sekreteri olarak çalışan Levon Mirzoyan, Ekim 1937’de Moskova’ya gönderdiği şu telgrafı tüyler ürperticidir: 'İdam cezasını vereceğimiz 2.500 kişilik kotanın son derece yetersiz olduğundan dolayı sizden, daha 3.500 kişiye idam cezasını vermemize izin vermenizi arz ederim' 1937 Aralık ayında, Mirzoyan tarafından imzalanan başka bir belge: 'Kalıntıları tamamen temizlememiz için bize 1. kategoride 600 kişiyi, 2. kategoride 1.000 kişiyi ilave izin verin.' Bu zulmün daha da korkunç yanı Kazak aydınlarının eşleri ve çocuklarına uygulanan baskıydı. Aydınların eşleri ve çocukları “ALJİR” olarak bilinen “Akmola Halk Hainleri Eşleri Kampı” veya “Karlag” olarak bilinen “Karagandı Toplama Kampı”na gönderilmekteydi. 1930’lu yılların sonuna gelindiğinde Kazakistan’da 23 toplama kampı bulunmaktaydı. Bu kamplarda nasıl zulmün yaşandığını düşünmek bile insanı ürpertiyor. Sonuç olarak Uluslararası literatürde “Büyük Terör” olarak geçen Kazakistan’da yapılan zulüm yıllarına bizim kayıtsız kalmamız düşünülemezdir. Kazakistan’ın bağımsızlığını ilan etmesi ile 1993 yılında “Kitlesel Siyasi Baskı Kurbanlarının Rehabilitasyonu Kanunu” kabul edildi. Yasaya göre 340 binden fazla baskı ve sürgün kurbanı beraat etti. 
Halkımızın kalbinde dinmez acı ve toplumsal hafızasında büyük bir yara olarak kalan bu zulüm yıllarını hatırlamak ve acılarımızı bir nebze olsa da hafifletmek amacıyla 1997 yılında Kazakistan’ın Kurucu Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’in Kararnamesi ile 31 Mayıs, “Siyasi baskı, sürgün ve açlık kurbanlarını anma günü” olarak belirlendi. Bugün Cumhurbaşkanı Kassym-Jomart Tokayev bugüne özel açıklama yaparak, tarihsel adaletin yerine gelmesi için, Siyasi Baskı Kurbanlarının Rehabilitasyonu ile ilgilenecek Devlet Komisyonunun kurulması yönünde talimat verdi. Her ne kadar Kazaklar “ötkenge salawat” yani “geçmişe rahmet” anlayışı ile acılı tarihi ile barışık yaşamayı öğrenmiş, “Büyük Bozkır” kadar engin ve hoşgörülü halk olsa da, geçmişi hatırlamak ve ondan ders çıkartmak ve “Büyük Terör” kurbanlarını rahmetle anmak borcumuz ve vazifemizdir."
 

Yorumlar (0)
21°
az bulutlu
Namaz Vakti 13 Temmuz 2020
İmsak 03:44
Güneş 05:34
Öğle 13:09
İkindi 17:05
Akşam 20:33
Yatsı 22:15
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 31 62
3. Sivasspor 32 57
4. Beşiktaş 31 53
5. Galatasaray 32 52
6. Alanyaspor 32 51
7. Fenerbahçe 32 50
8. Gaziantep FK 32 42
9. Antalyaspor 32 41
10. Göztepe 32 39
11. Kasımpaşa 32 39
12. Gençlerbirliği 32 36
13. Malatyaspor 31 32
14. Denizlispor 31 32
15. Çaykur Rizespor 32 32
16. Kayserispor 32 32
17. Konyaspor 31 30
18. Ankaragücü 32 29
Takımlar O P
1. Hatayspor 33 63
2. Erzurum BB 33 59
3. Adana Demirspor 33 58
4. Akhisar Bld.Spor 33 57
5. Bursaspor 33 56
6. Fatih Karagümrük 33 53
7. Altay 33 51
8. Keçiörengücü 33 47
9. Ümraniye 33 44
10. Giresunspor 33 44
11. Menemen Belediyespor 33 43
12. İstanbulspor 33 40
13. Balıkesirspor 33 38
14. Altınordu 33 36
15. Boluspor 33 30
16. Osmanlıspor 33 27
17. Adanaspor 33 21
18. Eskişehirspor 33 12
Takımlar O P
1. Liverpool 35 93
2. Man City 35 72
3. Chelsea 35 60
4. Leicester City 35 59
5. M. United 34 58
6. Wolverhampton 35 55
7. Sheffield United 35 54
8. Tottenham 35 52
9. Arsenal 35 50
10. Burnley 35 50
11. Everton 35 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 35 43
14. Crystal Palace 35 42
15. Brighton 35 36
16. West Ham 35 34
17. Watford 35 34
18. Bournemouth 35 31
19. Aston Villa 35 30
20. Norwich City 35 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 35 80
2. Barcelona 36 79
3. Atletico Madrid 36 66
4. Sevilla 36 66
5. Villarreal 35 57
6. Getafe 35 53
7. Athletic Bilbao 36 51
8. Real Sociedad 35 51
9. Valencia 36 50
10. Granada 35 50
11. Osasuna 36 48
12. Levante 36 43
13. Real Betis 36 41
14. Real Valladolid 36 39
15. Eibar 36 39
16. Celta de Vigo 36 36
17. Deportivo Alaves 35 35
18. Leganés 36 32
19. Mallorca 36 32
20. Espanyol 36 24

Gelişmelerden Haberdar Olun

@