Emeklilik planlamasında yapılan statü değişiklikleri, bağlanacak aylıkta ciddi kayıplara yol açabiliyor. Özellikle 1 Ekim 2008 öncesinde sigortalı olanlar için uygulanan “son 2520 gün kuralı” önem taşıyor.
Farklı sigortalılık statülerinde çalışması bulunan kişilerin hangi kapsamda emekli olacağı belirlenirken, son 2520 günlük fiili hizmet süresi dikkate alınıyor.
Son 2520 Gün Kuralı Nedir?
Son 2520 gün içinde SSK (4/A), Bağ-Kur (4/B) ve Emekli Sandığı (4/C) statülerinden hangisinde daha fazla prim ödenmişse, kişi kural olarak o statü üzerinden emekli ediliyor.
Bu nedenle emekliliğine kısa süre kala iş yeri açan, şirket ortağı olan veya farklı bir sigortalılık statüsüne geçen kişiler, farkında olmadan emeklilik statülerini değiştirebiliyor.
EYT Kapsamındakileri de İlgilendiriyor
Son 2520 gün uygulaması yalnızca EYT kapsamı dışında kalan sigortalıları ilgilendirmiyor. EYT düzenlemesiyle yaş şartı kaldırılmış olsa da hizmet birleştirme ve emeklilik statüsünü belirleyen kurallar değişmedi.
Bu nedenle EYT kapsamındaki kişiler de son yıllardaki prim ödemeleri nedeniyle beklemedikleri bir statüden emekli olma riskiyle karşılaşabiliyor.
1260 Günden Fazla Prim Statüyü Değiştirebilir
Emekli Sandığı kapsamında 9 bin prim gününü tamamlayan bir kişi, daha sonra memuriyetten ayrılıp kendi işini kurarsa veya özel sektörde çalışmaya başlarsa statüsü değişebilir. Son 2520 gün içinde Bağ-Kur ya da SSK kapsamında 1260 günden fazla prim ödenmesi halinde SGK, kişinin farklı bir statüden emekli edilmesini gündeme getirebilir.
Benzer şekilde SSK’den emeklilik şartlarını tamamladıktan sonra şirket ortağı olan ve uzun süre Bağ-Kur primi ödeyen kişiler de Bağ-Kur şartlarıyla karşılaşabilir.
Emekli Maaşında Kayıp Yaşanabilir
Emekli olunacak statünün değişmesi, prim günü ve emeklilik şartlarının yanı sıra bağlanacak aylığı da etkileyebiliyor. Bu nedenle yalnızca toplam prim gününün tamamlanması yeterli olmayabiliyor.
Değerlendirme yapılırken kişinin hangi statüde emeklilik hakkı kazandığı, bu şartları ne zaman tamamladığı ve mevcut hukuki hakları da dikkate alınıyor.
Başvurudan Önce Kontrol Edilmeli
Emeklilik başvurusu öncesinde toplam prim gününün yanı sıra son 2520 günlük hizmet dağılımının da kontrol edilmesi gerekiyor. Bu kapsamda uzmanlar, doğru planlama yapılmaması halinde emeklilik statüsünün değişebileceği ve emekli aylığında beklenmedik düşüşler yaşanabileceği belirtiliyor.