Eskişehir Gastronomi Derneği Başkanı ve Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası Başkan Adayı Murat Arnik, restoran adisyon programları ile yeni nesil yazar kasa POS entegrasyonu sürecinde yaşanan sorunların esnafı çıkmaza sürüklediğini belirterek Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Gelir İdaresi Başkanlığı’na açık çağrıda bulundu.
“Bu Süreç Teknik Değil, Yapısal Bir Soruna Dönüştü”
Eskişehir Gastronomi Derneği Başkanı ve Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası Başkan Adayı Murat Arnik, yiyecek ve içecek sektöründe restoran adisyon programları ile yazar kasa POS (Yeni Nesil ÖKC) entegrasyonu sürecinde yaşanan krizin artık tahammül edilemez bir noktaya ulaştığını söyledi.
Arnik, sürecin yalnızca teknik bir yazılım meselesi olmadığını, altyapı tam oturmadan ceza uyum modeliyle yürütülen uygulamaların esnaf ve sanatkârların günlük işleyişini doğrudan etkilediğini ifade etti.
“Esnaf Üç Kez Para Ödüyor, Yine Ceza Yiyor”
Arnik, esnafın yeni nesil yazar kasa POS cihazı, adisyon ve yazılım programları ile banka POS altyapısı için ayrı ayrı ücret ödediğini, ayrıca entegrasyon ve güncellemeler adı altında her yıl ek maliyetlerle karşılaştığını belirtti. Buna rağmen cihaz ve yazılım uyumsuzlukları gerekçe gösterilerek esnafa ceza kesildiğini vurguladı.
Zorunlu kılınan bir sistemin sahada eksiksiz çalışmasının devletin sorumluluğu olduğunu dile getiren Arnik, uyum altyapısı tamamlanmadan doğrudan ceza uygulanmasının sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmadığını ifade etti.
“Entegrasyon Bedelleri Yeni Bir Vergiye Dönüştü”
Devletin zorunlu tuttuğu sistemlerin ek maliyetinin esnafın omuzlarına yüklenemeyeceğini söyleyen Arnik, entegrasyon ve güncelleme bedellerinin fiilen yeni bir vergiye dönüştüğünü belirtti. Arnik, kepenk indiren her işletmeyle birlikte bir ailenin geçiminin ve bir mesleğin geleceğinin de tehlikeye girdiğini söyledi.
Arnik açıklamasında: ‘’Bu bedeller fiilen yeni bir vergiye dönüşmüştür.” “Bugün kepenk indiren sadece bir dükkân değildir. Bir ailenin geçimi, bir ustanın emeği, bir çırağın geleceği kapanmaktadır. Esnafımız artık ceza ve baskı değil; çözüm ve uyum istiyor’’ ifadelerine yer verdi.
“Uyarı Yok, Rehberlik Yok Ama Yüksek Cezalar Var”
POS entegrasyonu gerekçesiyle işletmelere önceden yazılı uyarı yapılmadan, süre tanınmadan ve rehberlik verilmeden 15 bin, 20 bin ve 30 bin lira seviyelerinde özel usulsüzlük cezaları kesildiğini belirten Arnik, bu durumun adil olmadığını dile getirdi.
“Kanun Var, Sahada Yol Haritası Yok”
Sürecin mali müşavirler tarafından dahi yeterince bilinmediğini ifade eden Arnik, kamu kurumları, meslek kuruluşları ve ihtisas odalarının sahada güçlü bir bilgilendirme yapmadığını söyledi. Küçük esnaftan bu karmaşık dönüşümü tek başına çözmesinin beklenemeyeceğini vurguladı.
Arnik açıklamasının devamında, “Kanunu çıkarıyorsunuz, süre veriyorsunuz; ama sahada yol haritası yok. Küçük esnaftan bu karmaşık dönüşümü tek başına çözmesini beklemek gerçekçi değildir” dedi.
“Bu Sektör Usta-Çırak Kültürüyle Ayakta”
Yiyecek ve içecek sektörünün usta-çırak geleneğiyle varlığını sürdürdüğünü belirten Arnik, okuma yazma bilmeyen ya da teknolojiyle sınırlı ilişkisi olan esnafın bu süreçte ciddi zorluklar yaşadığını ifade etti.
“Her Program Her Cihaza Uyumlu Değil”
Her adisyon programının her yazar kasa POS cihazıyla uyumlu olmadığını, bu teknik gerçeğin bedelinin esnafa ödetilemeyeceğini söyleyen Arnik, denetimlerin daha çok küçük esnaf üzerinde yoğunlaştığını ve bunun adaletsizlik yarattığını dile getirdi.
Arnik, “Denetimler çoğu zaman küçük esnafın üzerinde yoğunlaşıyor. Denetim olacaksa topyekûn olmalıdır. Büyük–küçük ayrımı yapılmadan herkes eşit denetlenmelidir. Adalet seçici olmaz” ifadelerini kullandı.
''Fırsatçılarıın Elinde Esnaf Seçeneksiz Kaldı''
Sahada belirli yazılım ve cihazların dayatıldığını ifade eden Arnik, uyumsuzluklar nedeniyle esnafın ekstra maliyetlere mahkûm bırakıldığını, fırsatçı uygulamalar karşısında seçeneksiz kaldığını söyledi.
Arnik konuya ilişkin olarak, “Bu yazılımı kullanmazsan olmaz”, “Bu cihazı almazsan çalışmaz” dayatmaları sahada yaygın olduğu için fırsatçıların elinde esnafımız seçeneksiz kaldığını belirtti.
Murat Arnik’ten Çözüm Çağrısı
Arnik, cezaların geçici olarak durdurulması, en az 1 yıl uyum süresi tanınması, devlet eliyle tek tip entegrasyon standardı belirlenmesi, uyumluluk listelerinin şeffaf şekilde yayımlanması, entegrasyon bedellerinin kaldırılması ve tüm paydaşların yer aldığı ortak bir çalışma masası kurulması çağrısında bulundu.