Son yıllarda dijital dolandırıcılık yöntemlerinde yaşanan artış, uzmanları harekete geçirdi. Özellikle gençler arasında yaygınlaşan “IBAN kiralama” yöntemi ve yapay zekâ destekli yeni nesil dolandırıcılık teknikleri, ciddi hukuki sonuçları beraberinde getiriyor. Anadolu Üniversitesi’nden uzmanlar, vatandaşları bu konuda dikkatli olmaları yönünde uyardı.
IBAN Kiralama Yöntemi Yaygınlaşıyor
Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Karakehya, internet bankacılığının yaygınlaşmasıyla birlikte dolandırıcıların kimliklerini gizlemek amacıyla başkalarına ait banka hesaplarını kullanmaya yöneldiğini belirtti. Bu yöntemin halk arasında “IBAN kiralama” olarak bilindiğini ifade eden Karakehya, dolandırıcıların paranın izini kaybettirmek için farklı kişilere ait hesapları kullandığını söyledi.
Karakehya, dolandırıcıların hesap sahiplerine belirli bir ücret teklif ederek bu hesapları kullandığını belirterek, bu durumun ciddi suçlara zemin hazırladığını dile getirdi.
“İlk Karşılaşılan Kişi Hesap Sahibi Oluyor”
Bu yöntemin soruşturma süreçlerinde önemli sonuçlar doğurduğunu vurgulayan Karakehya, savcılıkların ilk olarak hesap sahibine ulaştığını ifade etti. Karakehya, “Savcılık bir soruşturma başlattığında karşılarına çıkan ilk kişi, hesabını dolandırıcılara kullandıran kişi oluyor” dedi.
Hesabını kullandıran kişilerin, dolandırıcılık suçuna iştirak, müşterek faillik ya da suça yardım etme kapsamında değerlendirilebileceğine dikkat çekildi.
“Haberim Yoktu” Savunması Geçerli Olmayabilir
Hesap sahiplerinin çoğu zaman suç işlemediklerini düşündüğünü belirten Karakehya, bu durumun hukuki açıdan geçerli olmadığını ifade etti. “Birçok kişi ‘Ben kimseyi kandırmıyorum’ diyerek kendini sorumluluktan uzak görüyor ancak ceza hukuku açısından durum böyle değil” diyen Karakehya, kişinin riski öngörmesine rağmen hesabını kullandırmasının “olası kast” kapsamında değerlendirilebileceğini söyledi.
Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu belirten Karakehya, bu tür durumlarda ağır cezaların söz konusu olabileceğini vurguladı.
Dolandırıcılıkta Yeni Dönem: Yapay Zekâ
Anadolu Üniversitesi Bilişim Teknolojileri Meslek Yüksekokulu Müdürü Doç. Dr. Özer Çelik ise dolandırıcılık yöntemlerinde yapay zekânın giderek daha fazla kullanıldığını ifade etti. Özellikle “deepfake” teknolojisinin yeni riskler doğurduğunu belirten Çelik, kısa bir ses kaydıyla bir kişinin sesinin taklit edilebildiğini ve görüntülü görüşmelerde yüz değiştirme tekniklerinin kullanılabildiğini söyledi.
Bu tür teknolojilerin sadece saldırı amaçlı değil, aynı zamanda bankacılık sistemlerinde şüpheli işlemleri tespit etmek amacıyla savunma tarafında da kullanıldığını dile getirdi.
Dijital Güvenlik Eğitimi Vurgusu
Dijital güvenlik konusunda toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğine dikkat çeken Çelik, bu konunun eğitim sisteminde daha fazla yer alması gerektiğini belirtti. Finansal okuryazarlığın geliştirilmesi ve uygulamalı eğitimlerle desteklenmesi gerektiğini ifade eden Çelik, gençlerin bu tür dolandırıcılık yöntemlerine karşı bilinçlendirilmesinin önemine vurgu yaptı.
Uzmanlar, vatandaşların banka hesap bilgilerini üçüncü kişilerle paylaşmaması ve şüpheli tekliflere karşı dikkatli olması gerektiğini hatırlattı.