Eskişehir’de yaşayan Anadolu Üniversitesi personeli Recep Çetin, tekerlekli sandalyesiyle daha hızlı ve kolay ulaşım sağlayabilmek için kendi motor aparatını geliştirdi. Yurt dışındaki benzerlerinin fiyatı 150 bin ile 200 bin TL arasında değişen aparatı, kendi imkânlarıyla yaklaşık 15 bin TL’ye mal etti.
Çetin’in 15 günde tamamladığı çalışma, tekerlekli sandalyeye ihtiyaç halinde takılıp çıkarılabiliyor. Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel de aracı inceleyerek Çetin’i tebrik etti ve güvenli kullanması için kendisine kask hediye etti.
Hayatı 30 Yıl Önce Değişti
48 yaşındaki evli ve bir çocuk babası Recep Çetin, 1996 yılında yatılı okulda eğitim gördüğü sırada 7’nci kattan asansör boşluğuna düştü. Belinde, ayaklarında ve omuriliğinde oluşan kırıklar nedeniyle yürüme yetisini kaybetti.
Yaşamına devam eden Çetin, 13 yıl önce Anadolu Üniversitesinde çalışmaya başladı. Günlük hayatını kolaylaştırabilecek çözümler üzerinde düşünen Çetin, kullandığı akülü sandalyenin hızının yetersiz kalması üzerine kendi aracını tasarlamaya karar verdi.
“Kendimce Bir Araba Tasarladım”
Yaşadığı kazayı ve motor aparatını geliştirme sürecini anlatan Recep Çetin, şunları söyledi:
“Yatılı yurtta kalıyordum. 1996 yılında, ortaokuldan sonra lise 1'e başladığım dönemde yatılı yurtta okurken oradaki asansörden düştüm. 7. kattan aşağı düştüm. Belimde, ayaklarımda ve omuriliğimde kırıklar olduğu için omurilik ezilmesine bağlı olarak yürüme engelliyim, felç kaldım. 13 yıldır da Anadolu Üniversitesinde çalışıyorum. Yürüme engelliyim ama daha çok kendi hayatımı kolaylaştırabilecek şeyler yapmak istedim. Diyelim ki sandalye kullanıyorum ama akülü sandalyem de var. Bir yerlere giderken uzun zaman kaybettiğim için 'Bu akülü sandalyeyi nasıl daha hızlı bir vaziyete getirebilirim' diye düşündüm. Bu şekilde kendimce bir araba tasarladım. Aküsünü, demirini tamamen kendim kesip biçerek her türlü tekerlekli sandalyeye monte edilebilen bir motor yaptım”
15 Gün Boyunca Çalıştı
Recep Çetin, satın aldığı elektrik motoru ve lastiği elle hareket ettirilen tekerlekli sandalyesine monte etti. Ağır parçaların kaynaklanması ve kesilmesi sırasında bir arkadaşından destek alan Çetin, çalışmalarını evinin balkonunda yürüttü. İş çıkışlarında günde yaklaşık 2-3 saat çalışan Çetin, aparatını 15 gün içerisinde kullanıma hazır hale getirdi.
İhtiyaç Halinde Sökülebiliyor
Geliştirdiği sistem sayesinde üniversite içerisinde daha hızlı ulaşım sağlayabildiğini belirten Çetin, motor aparatını iş yerine geldiğinde sandalyeden ayırabildiğini söyledi.
Çetin, tasarımının günlük yaşamına sağladığı kolaylığı şu sözlerle anlattı: “Bu motor da benim hayatımı daha fazla kolaylaştırdı. Çünkü bir yerden bir yere giderken daha çabuk gidebiliyorum. İşe geldiğimde motoru söküp iş yerinde tekerlekli sandalyemle daha rahat çalışabiliyorum. Sağ olsun Rektör hocamızın da desteği sayesinde iş yerine gelip giderken herhangi bir sıkıntım yok; iş yerinde rahatça kullanıyorum. Bu aracımla üniversitenin içerisinde zaten rahat ulaşım sağlayabiliyorum. Dışarıda da aynı şekilde trafiğe takılmadan rahatça kullanabileceğimi düşündüğüm bir motor ürettim kendimce. Ben bunu 15 gün içerisinde yaptım. Ağır olduğu için bir arkadaşımın yardımıyla; bazı şeyleri kaynak yapması ve demirleri kesmesi için ondan destek alarak, kendi evimin balkonunda keserek, biçerek ve kaynak yaparak iş çıkışı akşamları 2-3 saatlik çalışmayla 15 gün içinde tamamladım.”
Otomobil Bagajında Taşınabiliyor
Çetin’in geliştirdiği motor aparatı, tekerlekli sandalyeden ayrıldıktan sonra otomobil bagajına sığabiliyor. Bu özelliğiyle taşınması için kasalı araç veya minibüs gereken ağır akülü sandalyelere alternatif oluşturuyor. Yurt dışındaki benzer sistemlerden esinlendiğini anlatan Çetin, geliştirdiği aparatın başka engelli bireylerin hayatını da kolaylaştırabileceğini ifade etti.
“Maliyeti Taş Çatlasın 15 Bin Lira”
Yurt dışındaki benzerlerinin yüksek fiyatlarla satıldığını belirten Recep Çetin, şöyle konuştu: “Aslında bunu yaygınlaştırabilirsem bütün engellilere de bir örnek ve kolaylık sağlayacağını düşünüyorum. Normalde bir akülü arabam var ama onu kullanmama sebebim, bir yerden bir yere giderken yavaş olması; ben bir yerden bir yere daha çabuk gidip gelebileyim diye bunu yaptım. Normal akülü araba hem ağır oluyor hem de onu aracımın bagajına koyamıyorum. Ancak kasalı bir araba ya da minibüs tarzı bir araçla bir yerden bir yere taşıyabilirim o normal akülü arabayı. Ama bu aparat söküldüğü zaman normal bir aracın bagajına çok rahat sığabilen bir akülü araç hâline geldi. Bu yüzden bunu kullanmayı tercih ediyorum. Bunun örnekleri yurt dışında var fakat Türkiye'ye gelmesi ve satılması yüksek miktarları buluyor. 150-200 bin liralık bir masraf olduğu için bütün engellilerin bunu alabileceği bir bütçesi olmaz. Böyle bir şey yaptım; maliyeti taş çatlasın 15 bin lira civarına mal oldu bana ve benim hayatımı tamamen kolaylaştıran bir motor, kendimce bir buluş oldu”
Rektör Adıgüzel’den Kask Hediyesi
Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel, Recep Çetin ile bir araya gelerek el yapımı aracı yakından inceledi. Sisteme ışıklandırma eklenmesini öneren Adıgüzel, Çetin’e güvenli kullanım için kask hediye etti.
Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel, çalışma hakkında şu ifadeleri kullandı: “Personelimiz kendi sıkıntılarını giderebilmek için kendince böyle bir araç geliştirmiş; işlerini kolaylaştıracak bir adım atmış. Kendisini gerçekten tebrik ediyorum. Dolayısıyla bu yaptığı iş, kendisi gibi engelli olan arkadaşlarımızın kullanacağı araçlarda uygulanmak üzere aslında bir fikir de veriyor. Yani arkadaşımız bir Ar-Ge, bir iş fikri de ortaya koymuş. Kendisini tebrik ederim, hayırlı olsun. Ama daha dikkatli olması noktasında da uyarıda bulunmuş olalım: Motor takıyorsa kask da takması lazım, onu da söylemiş olalım. Hayırlı olsun. Evet, kask hediyemizi kendisine takdim edeceğiz.”