Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası Başkanı Murat Arnik, vatandaşın alım gücündeki düşüşün kasap tezgâhlarına doğrudan yansıdığını söyledi. Arnik, kırmızı et alamayanların gramlık ürünlere, sakatata ve kemiğe yöneldiğini; bazı kasap işletmelerindeki satış kaybının yüzde 60’a ulaştığını belirtti.
“Eti senin, kemiği benim” başlığıyla açıklama yapan Murat Arnik, etin üreticinin emeği, kasabın ekmeği ve vatandaşın temel gıdası olduğunu vurguladı. Bu zincirin bir halkasının kopmasının bütün topluma zarar vereceğini ifade etti.
“Tencerede Et Değil, Kemik Kaynıyor”
Kasap tezgâhlarındaki tabloyu değerlendiren Arnik, “Tencerede et değil, kemik kaynıyor; tezgâhta kasap esnafı tükeniyor!” dedi.
Açıklamasının devamında, “Vatandaş kilogramdan grama, etten kemiğe düştü; kasap esnafı tükeniyor!” ifadelerini kullanan Arnik, “Bir zamanlar ücretsiz verdiğimiz kemiği, bugün vatandaş yemek yapmak için satın alıyor!” sözleriyle gelinen noktayı anlattı.
İlikli ve etli kemiklerin çorba ve yemeklerde geçmişte de kullanıldığını belirten Arnik, sade kemiklerin önemli bir bölümünün ise ücretsiz verildiğini, sokak hayvanları için ayrıldığını veya düşük değerli bir ürün olarak görüldüğünü kaydetti. Bugün kemiklerin ayrıştırılarak sınıflandırıldığını ve satışa sunulduğunu aktaran Arnik, vatandaşın “Tencerede et olmasa da etin tadı ve kokusu olsun” düşüncesiyle kemiğe yöneldiğini söyledi.
Kasap Tezgâhındaki Tabloya Dikkat Çekti
Murat Arnik, kasap tezgâhlarındaki mevcut durumu şu ifadelerle özetledi: “Tencerede et değil, kemik kaynıyor.” “Vatandaşın ekonomik alım gücündeki yetersizlik kasap tezgâhlarına yansıdı.” “Et alamayan vatandaş, yemeğine etin tadını ve kokusunu verebilmek için artık tenceresinde et yerine kemik kaynatıyor.”
Et alamayan, tavuk almakta dahi zorlanan vatandaşın dana veya tavuk kemiği kaynatarak sofrasına lezzet katmaya çalıştığını belirten Arnik, bunu ekonomik daralmanın sofralardaki en açık göstergelerinden biri olarak değerlendirdi.
“Kemik Dar Gelirlinin Son Çaresine Dönüştü”
Vatandaşın alım gücünün azalmasıyla birlikte geçmişte ücretsiz verilen kemiklere talebin arttığını belirten Arnik, şunları söyledi: “Vatandaşın alım gücünün azalması, sofrasındaki et miktarını her geçen gün düşürürken geçmişte kasaplarda ücretsiz verilen kemiklere yönelik talebi artırdı. Bir zamanlar çoğunlukla sokak hayvanları için alınan veya ücretsiz verilen kemik, bugün vatandaşın tenceresine et tadı verebilmek amacıyla satın aldığı, ekonomik değeri olan bir ürüne dönüştü.”
Vatandaşın artık eti kilogramla değil, gramlık paketler hâlinde aldığını kaydeden Arnik; kırmızı ete ulaşamayan dar ve orta gelirli ailelerin tavuğa, sakatata, kıymaya, haşlamalık ve kemikli ürünlere yöneldiğini belirtti. Bazı vatandaşların ise etin kendisini değil, yalnızca kemiğini alabildiğini ifade etti.
“Kasap Tezgâhlarında Artık Kemik Satılıyor”
Temel gıdaya erişimde sorun yaşandığını savunan Murat Arnik, “Kasap tezgâhlarında artık et değil, kemik satılıyor!” dedi. Sofralardaki et miktarının azalmasının ailelerin beslenme düzenini bozduğunu belirten Arnik, bu durumun özellikle çocukların sağlıklı ve yeterli protein kaynaklarına ulaşmasını güçleştirdiğini söyledi.
“Bu Paraya Ne Kadar Gelirse Kemik Ver”
Eskiden kasaplardan kilogramla kıyma, kuşbaşı veya biftek alındığını hatırlatan Arnik, alım gücü düşen vatandaşların artık cebindeki paraya göre alışveriş yaptığını belirtti. Arnik, “Vatandaş kasaba, ‘Bana bu paraya ne kadar gelirse et değil, kemik ver’ diyor!” dedi.
Açıklamasında müşterilerin kasaba, “Bana bu paraya ne kadar gelirse kemik ver,” dediğini aktaran Arnik, alışverişin kilogramdan grama düştüğünü söyledi. Vatandaşın bir kilogram et götürmek yerine, bir öğünlük yemeğe et tadı verecek kadar kemik almayı düşündüğünü dile getirdi. Arnik, yaşananları yalnızca rakamlardan oluşan bir ekonomik daralma olarak görmediklerini, bu tablonun alım gücü yetmeyen vatandaşın kasap tezgâhı önündeki mahcubiyetini de gösterdiğini ifade etti.
Bir Kilogram Et Yerine 100 Liralık Kemik
Kasap tezgâhlarında 800–1.000 TL’ye et alamayan vatandaşın 100 TL’ye kemik almaya başladığını açıklayan Arnik, “Bir kilogram et almak zorlaştı; vatandaş 100 liralık kemiğin hesabını yapıyor!” dedi.
Dana kıymanın kilogram fiyatının yaklaşık 1.000 TL olduğunu belirten Murat Arnik, dana kemiğinin kilogram fiyatının ise ürünün çeşidine göre yaklaşık 100–120 TL arasında değiştiğini söyledi. Arnik, “800–1.000 TL’ye et alamayan vatandaş, 100 TL’lik kemiğe yöneliyor.” dedi. Tavuk kemiğinin kilogramının yaklaşık 50 TL, kuzu kemiğinin yaklaşık 100 TL ve dana kemiğinin yaklaşık 120 TL’den satıldığını aktaran Arnik, talebin artması nedeniyle kasapların dışarıdan kemik satın almaya başladığını belirtti. Vatandaşın artık eti değil, gramı hesapladığını söyledi.
Satış Kaybı Yüzde 60’a Ulaştı
ESLOK’a ulaşan saha geri bildirimlerine göre kasap işletmelerinin kilogram bazındaki satışlarında genel olarak yüzde 30–40 arasında daralma yaşandığını belirten Arnik, bazı işletmelerde bu kaybın yüzde 50–60 seviyesine kadar çıktığını bildirdi. Arnik, “Kasaplarda satış hacmi neredeyse yarıya indi!” dedi. Bazı işletmelerdeki tabloya ayrıca dikkat çeken Arnik, “Bazı kasap işletmelerinde satış kaybı yüzde 60’a ulaştı!” ifadelerini kullandı.
“Maliyetler Ağır, Tezgâhlarda Satış Yok”
Kasap işletmelerinin soğuk hava deposu, soğutucu dolap ve reyonlarını günün 24 saati çalıştırmak zorunda olduğunu belirten Arnik, satışlar düşse de işletme giderlerinin devam ettiğini söyledi. Arnik, “Maliyetler ağır, tezgâhlarda satış yok!” dedi. Elektrik, kira, personel, Bağ-Kur, SGK, vergi, POS komisyonu ve diğer sabit giderlerin kasap esnafı üzerindeki yükünün sürdüğünü belirten Arnik, vatandaşın alım gücü düşerken esnafın maliyetlerinin yükseldiğini ifade etti.
Bir tarafta evine et götüremeyen vatandaşın, diğer tarafta tezgâhında satış yapamayan esnafın bulunduğunu söyleyen Arnik, bu tabloya daha fazla seyirci kalınamayacağını vurguladı. Arnik, “Bir tarafta yemeğine et kokusu vermek için kemik kaynatan vatandaş, diğer tarafta satış yapamadığı için tükenen kasap esnafı var.” dedi.
Belediyeye “Et Destek Kartı” Çağrısı
Belediyelerin kasap işletmeciliği yapmak yerine sosyal destek modeli geliştirmesi gerektiğini belirten Arnik, “Belediyeler kamunun gücüyle esnafımıza rakip olmak yerine sosyal belediyecilik yapsın; et destek kartıyla hem vatandaşı hem de mahalle kasabını buluştursun!” dedi.
Eskişehir Büyükşehir Belediyesine çağrıda bulunan Arnik, şu ifadeleri kullandı: “Eskişehir Büyükşehir Belediyesi kasap dükkânı açmak yerine dar gelirli vatandaşlarımıza et destek kartı versin ve bu kart tüm mahalle kasaplarında geçerli olsun. Böylece hem vatandaşımızı hem de yerel esnafımızı korumuş oluruz. Esnafımız iş yapar, vatandaşımızın da onuru zedelenmez!”
‘’Vatandaş Tenceresini Kaynatma Derinde, Siyasiler Seçim Derdinde’’
Arnik, “Esnaf geçim derdinde, vatandaş tenceresini kaynatma derdinde, siyasiler ise seçim derdinde!” dedi. Hem esnafın hem de vatandaşın siyasi malzemeye dönüştürülmemesi gerektiğini belirten Arnik, dar gelirli vatandaşların uygun fiyatlı ve güvenilir gıdaya ulaşmasının sosyal belediyeciliğin önemli görevlerinden biri olduğunu söyledi. Belediyelerin vatandaşlara destek olmasına karşı olmadıklarını vurgulayan Arnik, ihtiyaç sahibi herkesin sağlıklı ete ulaşmasını desteklediklerini ifade etti.
“Kamu Kaynakları Esnafa Rakip Olmamalı”
Konunun siyasi tartışmaların dışına çıkarılmasını isteyen Arnik, kamu kaynaklarıyla sağlanan desteğin belediyelerin kasap işletmeciliğine dönüşmemesi gerektiğini belirtti. Sosyal belediyecilik anlayışının hem esnafı hem de vatandaşı koruması gerektiğini söyledi.
Arnik, “Kamu kaynakları esnafa rakip olmak için değil, vatandaşı ve mahalle esnafını birlikte yaşatmak için kullanılmalıdır.” dedi. Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası olarak kentteki bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla uzlaşı ve sağduyu içerisinde hareket etmek istediklerini belirten Arnik, Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanına da çağrıda bulundu.
“Bürokratlarınızı Sahaya Çıkarın”
Murat Arnik, “Sağınızda, solunuzda bulunan ve görev verdiğiniz bürokratlarınızı sahaya çıkarın; esnafa kulak verin, vatandaşı dinleyin!” ifadelerini kullandı. Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanına seslenen Arnik, açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “Sağınızda, solunuzda bulunan ve görev verdiğiniz kendilerini sizden üstün gören emekliliği gelmiş bürokratlarınızı sahaya çıkarın.Esnaf ve sanatkârımıza kulak versinler vatandaşı dinlesinler.”
Dar gelirli vatandaşlara verilecek et ve gıda desteklerinin, yetkili ihtisas odası olan Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odasıyla iş birliği içerisinde yürütülmesini isteyen Arnik; et destek kartı, sosyal kart veya kupon uygulamasının ruhsatlı, kayıtlı ve denetlenen mahalle kasaplarında da geçerli olmasını önerdi.
Bu modelle dar gelirli vatandaşların evlerine en yakın kasaptan güvenilir et alabileceğini belirten Arnik, sosyal destek alanların mahremiyeti ile onurunun korunacağını ifade etti. Kamu desteğinin şehrin tamamına yayılacağını, yerel esnafın sistemin dışında bırakılmayacağını ve kamu kaynağının hem vatandaşı hem de vergisini ödeyen mahalle esnafını koruyacağını kaydetti.
“Mahalle Kasabı da Sisteme Dâhil Edilmeli”
Arnik, “Dar gelirliye verilen et desteği siyasi malzeme yapılmamalı; mahalle kasabı da sisteme dâhil edilmeli!” dedi. Kamu desteğinin yalnızca ayrı bir perakende kanalı oluşturmak için kullanılması yerine, vatandaşın tercih ettiği kayıtlı kasapta geçerli olacağı bir model öneren Arnik, bunun sosyal ve ekonomik açıdan daha sağlıklı olacağını belirtti. Sosyal desteğin esnafı dışlayarak değil, çözümün bir parçası hâline getirerek yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
“Modern Mezbaha Artık Zorunluluk”
Afyonkarahisar’da çok sayıda kesimhane ve et kombinası faaliyet gösterirken Eskişehir’de seçeneklerin sınırlı kaldığını belirten Murat Arnik, bu durumun kasapları özel işletmelere veya çevre illerdeki kesimhanelere bağımlı hâle getirdiğini söyledi. Arnik, “Eskişehir’in modern mezbahası artık bir tercih değil, zorunluluktur!” dedi. Bazı oda üyelerinin kesim yaptırabilmek için Afyonkarahisar’ın da aralarında bulunduğu çevre illere gitmek ve gidiş-dönüş yüzlerce kilometre yol yapmak zorunda kaldığını aktaran Arnik; kesim, nakliye, akaryakıt, personel, zaman kaybı ve soğuk zincir giderlerinin arttığını belirtti.
Bu maliyetlerin kasap tezgâhındaki fiyatlara yansıdığını ve sonuçta hem esnafın hem de vatandaşın zarar gördüğünü ifade eden Arnik, şunları söyledi: “Eskişehir Büyükşehir Belediyesinin modern mezbaha yapımını gündemine almasını ve proje çalışmalarının ilerletilmesini önemli buluyoruz. Ancak bu yatırımın yalnızca planlarda kalmaması; ihale, yapım ve hizmete giriş takviminin kamuoyuyla net olarak paylaşılması gerekmektedir. Biz bu yatırımın karşısında değil, bir an önce tamamlanmasının takipçisiyiz. Eskişehir’in modern mezbahası artık bir tercih değil; üretici, kasap esnafı, tüketici ve halk sağlığı açısından zorunluluktur.”
Ruhsatlı Kasaplar İçin Tavuk Parçalama Talebi
Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne çağrıda bulunan Murat Arnik, “Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, ruhsatlı kasaplara kontrollü tavuk parçalama yetkisi vermelidir!” dedi. Arnik, teknik altyapısı ve hijyen yeterliliği denetlenen ruhsatlı kasaplara özel onay belgesiyle kontrollü tavuk parçalama yetkisi verilmesini istedi.
Sektör Temsilcilerine Sert Sözler
Esnaf ve sanatkârdan yüksek aidat topladığını ancak sahaya çıkmadığını savunduğu sektör temsilcilerine seslenen Arnik, “Başınızı kumdan çıkarın; kasap esnafının tezgâhına ve vatandaşın tenceresine bakın!” dedi.
Arnik, açıklamasının devamında şu ifadeleri kullandı: “Makam koltuklarınızdan kalkın, protokol masalarından ayrılın. Makam araçlarınıza binin, özel şoförlerinizle birlikte esnaf ve sanatkârımızın arasına inin; kasap esnafının tezgâhına bakın. Esnafı dinleyin, vatandaşı dinleyin, çözüm üretin. Esnaf size saltanat süresiniz diye o makamlarda yetki vermedi.” Arnik, “Sizler, seçilmiş hiçbir ihtisas odasının üst makamı değilsiniz!” ifadelerini kullandı. Ego ve ihtirasla hareket edilmemesi gerektiğini belirten Arnik, esnaf ve sanatkârın zamanı geldiğinde hesap sormasını bildiğini söyledi.
Konfederasyon ve Meslek Komitelerine Çağrı
Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonuna, ticaret odalarının ilgili meslek komitelerine ve kendisini sektör temsilcisi olarak tanımlayan bütün yapılara seslenen Murat Arnik, kasap esnafının kan kaybettiği, vatandaşın eti kilogramla değil gramla aldığı ve çocukların sofralarındaki proteinin azaldığı bir dönemde sessiz kalınamayacağını belirtti.
Sahadaki sorunları görmezden gelmenin başını kuma gömmek anlamına geldiğini ifade eden Arnik; rutin açıklamaların, protokol toplantılarının ve temennilerin artık yeterli olmadığını söyledi. Temsil görevinin yalnızca makam taşımaktan ibaret olmadığını vurgulayan Arnik, veri açıklanması, sorunların ilgili mercilere taşınması, kamuoyu oluşturulması ve sonuç üretilmesi gerektiğini kaydetti.
Kırmızı Et Üretimi Yüzde 10,5 Azaldı
Türkiye İstatistik Kurumunun verilerini paylaşan Murat Arnik, açıklamasında şunları söyledi: “Türkiye İstatistik Kurumunun verilerine göre kırmızı et üretimi, 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 10,5 azalarak 1 milyon 885 bin 130 tona geriledi. Sığır eti üretimindeki düşüş ise yüzde 11,5 oldu.
İthalat, kısa süreli bir fiyat müdahalesi sağlayabilir; ancak kalıcı çözüm değildir. Yerli hayvancılık güçlendirilmediği, anaç hayvan sayısı artırılmadığı ve üretici maliyetleri düşürülmediği sürece aynı sorunlar tekrar yaşanacaktır. Üretim azalırken maliyetlerin ve fiyatların artması, hem vatandaşın sofrasını hem de kasap esnafının geleceğini küçültmektedir.” Esnafın feryadını duymayan bir temsil makamının görevini yerine getirmiş sayılamayacağını belirten Arnik, üreticiyi, esnafı ve vatandaşı birlikte koruyan politikalar istedi.
Acil Çalışma Masası Talebi
Arnik, “Biz susmayacağız; üreticiyi, esnafı ve vatandaşı aynı anda koruyan politikalar istiyoruz!” dedi. Çağrılarının kimseyi suçlamak, belediyelerin sosyal desteklerini siyasi tartışmaya dönüştürmek veya kurumları karşı karşıya getirmek amacı taşımadığını belirten Arnik, hedeflerinin büyüyen tehlikeyi göstermek ve uygulanabilir çözümler üretmek olduğunu söyledi. Sorumluluk makamında bulunanların sessizliğini kabul etmediklerini de sözlerine ekledi. Vatandaşın tenceresi boşalırken kasap esnafının tezgâhının kapanmaya terk edilemeyeceğini vurgulayan Arnik; üreticiyi yaşatan, mahalle kasabını koruyan ve dar gelirli vatandaşın sağlıklı ete ulaşmasını sağlayan acil bir eylem planı hazırlanmasını istedi.
Valiliğin koordinasyonunda Eskişehir Büyükşehir Belediyesi, Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odasının katılımıyla acil bir çalışma masası kurulması çağrısında bulundu. Vatandaşın kemiğe, kasap esnafının ise kapanma noktasına sürüklendiği tablonun görmezden gelinemeyeceğini söyleyen Arnik, “Vatandaş kemiğe, esnaf kepenk kapatmaya mahkûm edilemez!” dedi. Murat Arnik açıklamasını, “Biz susmayacağız. Üreticinin emeğini, kasap esnafının ekmeğini ve vatandaşın sofrasını savunmaya devam edeceğiz.” sözleriyle tamamladı.