Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin yapısının değiştirilmesi ve veto yetkisinin kaldırılmasına ilişkin önemli bir çağrıda bulundu. Bloomberg için “BM, Güvenlik Konseyi'nin veto hakkını kaldırmalıdır” başlıklı bir makale kaleme alan Erdoğan, küresel karar alma mekanizmalarının günümüz şartlarına uyum sağlamasının ertelenemeyeceğini belirtti.
Salgınlar, enerji krizleri, tedarik zincirindeki kırılmalar ve bölgesel çatışmalara işaret eden Erdoğan, küresel krizlerin çözümünü birkaç başkentin iradesine bırakmanın bugünün gerçekleriyle bağdaşmadığını ifade etti.
Dünya 5’ten Büyüktür Çağrısını Yineledi
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin hâlâ İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki yapıyı yansıttığını belirten Erdoğan, daha etkin, adil ve hesap verebilir bir temsil anlayışının zorunlu olduğunu kaydetti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, reform önerisini şu sözlerle anlattı: “Farklı coğrafyaların tecrübesini, kapasitesini ve iradesini küresel ve bölgesel meselelerin çözümüne dahil etmek mecburiyetindeyiz. ‘Dünya 5'ten büyüktür’ çağrımız, bu yönüyle daha geniş bir sorumluluk anlayışına davettir. Reform ihtiyacını artık somut bir yol haritasına dönüştürmek elzemdir.”
“Veto İmtiyazı Kaldırılmalı”
BM reformunun merkezinde veto yetkisinin kaldırılması gerektiğini vurgulayan Erdoğan, açıklamasının devamında şu ifadeleri kullandı: “Bu yol haritasının merkezinde ise veto imtiyazının ilgası yer almalıdır. Çünkü Güvenlik Konseyine ayrıcalıklı yeni üyeler eklemek, karar alma gücünün birkaç devletin elinde toplanması sorununu çözmez ve imtiyazlı yapının kapsamını genişletir. Veto imtiyazının kaldırılması, anlamlı her türlü reformun hem başlangıç noktası hem de temel stratejik hedefi olmalıdır. Reform, aynı imtiyazın başka devletlere de tanınması anlamına gelemez.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Genel Kurul bünyesinde, hiçbir devletin uluslararası toplumun çoğunluğunun iradesini kalıcı olarak engelleme yetkisine sahip olmaması ilkesi etrafında geniş bir koalisyon oluşturulmalıdır” dedi.
Genel Kurulun Yetkileri Güçlendirilmeli
Güvenlik Konseyi ile Genel Kurul arasındaki dengenin yeniden kurulması gerektiğini belirten Erdoğan, hesap verebilirliğin artırılması çağrısı yaptı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan makalesinde: “Genel Kurul'un yetkileri güçlendirilmeli, daimi üyeliklerin bulunmadığı, Güvenlik Konseyi üyelerinin Genel Kurul tarafından belirli süreler için dönüşümlü olarak seçildiği, yeniden görev almak isteyen ülkelerin seçimlerde üyelerin çoğunluğunun güvenini yeniden kazandığı bir yapıyla Güvenlik Konseyinin temsil kapasitesi ve Genel Kurul karşısındaki hesap verebilirliği artırılmalıdır. Geleceğin uluslararası düzenini geçmişin hiyerarşilerini muhafaza ederek kuramayız.”
“Türkiye Sorumluluğunu Üstlenmeye Devam Edecek”
Reform için geniş bir uluslararası iradeye ihtiyaç olduğunu belirten Erdoğan, Türkiye’nin diplomatik tecrübesini bu arayışın hizmetinde kullanmayı sürdüreceğini bildirdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, makalesini şu sözlerle tamamladı: “Bugünün dünyasında kalıcı barışın, birbirinden kopuk ve birbiriyle konuşmayan blokların çoğalmasıyla kurulamayacağı açıktır. ‘Daha adil bir dünya’ için farklı coğrafyaların tecrübesini, kapasitesini ve iradesini ortak bir zeminde buluşturmalıyız. Türkiye, köklü devlet geleneği, diplomatik kapasitesi ve farklı coğrafyalarla kurduğu güçlü ilişkilerle bu reform arayışında üzerine düşen sorumluluğu üstlenmeye devam edecektir.”
