Dünya’nın en büyük korosunu yöneten adam

Dünyanın en büyük korosunu yöneten Amigo Orhan “Orhan Erpek” ile yıllar sonra sohbet ettik. Eskişehirspor’u ve yıkılan Atatürk Stadyumunu konuştuk. 1965-70 yılları arasındaki yaşanan tarihi başarıları ve kulübün nasıl yönetildiğini anlattı. “Eskişehir halkı çok büyük fedakârlık gösterdi. Zaten fedakârlıklar olmasa bu işler olamazdı” dedi.

banner187
ESKİŞEHİR GAZETESİ 29.12.2018, 17:41 30.12.2018, 01:38
Dünya’nın en büyük korosunu yöneten adam

1965-1070 yılları arasında Dünya’nın en büyük korusunu yöneten “Amigo OrhanOrhan Erpek ile Eskişehirspor’un nasıl kurulduğunu, nasıl başarılı olduğunu ve nasıl yönetildiğini konuştuk. Bu bir röportaj değil. Zaten kendisi de soru cevap şeklinde olmasını istemedi. Orhan Erpek anlattı, ben kısa kısa notlar aldım. 
Kendisiyle Adalar’daki evinin altında bir kafe de buluştuk. Çaylarımızı yudumlarken anlatmaya başladı.
 

“KUVAYİ MİLLİYE RUHU VARDI”
Eskişehir, İstiklâl Harbi'nin önemli kentlerinden biri, İnönü İlçesi Batı Cephesi'nin merkezi. Bu konumun, 1960'larda yaşayan gençlerin içinde hâlâ Kuvayı Milliye ruhunu taşımasını sağladı. 
İşin özü 1961 Anayasa’sı benim kuşağımı ve benden öncekileri çok etkiledi. Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en özgür anayasasıydı. Düşünce serbest, bütün uluslararası kapılar açılmıştı. Bütün kitaplar girdi. Bizim kuşak 1961 Anayasa’sının verdiği o özgürlük ortamıyla yoğruldu. Ondan önce Battalgazi, Nasrettin Hoca felsefesiyle büyüyorduk. 1960’dan sonra dünyayı tanıdık. Türk halkı Dünyadaki sistemlerle tanıştı. Bunun da öncüsü 61 Anayasası oldu. Bu kültür bizi de etkilemişti. Dünyayla tanışma, dünyayı tanıma kültürü. Eskişehirspor finans harcamasında Galatasaray, Beşiktaş ve Fenerbahçe'yi o dönemde sollamış, müthiş bir kadro oluşturmuştu. Sacayağının üçüncü parçası ise Eskişehir halkıydı. Bütün Eskişehir neyi var neyi yoksa verdi o dönemde. Ben buna Kuvayı Milliye ruhu diyorum. Bütün şehir tüm varlığıyla katkı sağladı. Parası olan parasıyla, gücü olan gücüyle, kimisi camilerde, hastalar da yattıkları yerde dualarıyla katkı yapıyordu. Bu düzeyde bir kitle hareketi o gün bugün yaşanmadı. Çünkü ortada çıkar diye bir şey yoktu. Herkes Eskişehir için çalışıyordu. Türkiye'nin en iyi futbolcularını aldık. Abdullah Gegiç gibi çok büyük bir hocayı takımın başına getirdik. Sadece şehir merkeziyle değil, ilçeleri ve köyleriyle de kenetlenip mücadeleye başladık. Hep beraber yaptık. Ben tek başıma ne yapabilirim? Hepimiz aynı felsefenin peşinde koşarak, birleşerek yaptık. Bizim zamanımızda imkânlar dardı. Motosikletle İstanbul’a gidiyorlardı. Deplasman maçlarına parası olmayanlar öyle gidiyordu. Parası olanlar arada bir otobüs tutuyordu. Eskişehir halkı çok büyük fedakârlık gösterdi. Zaten fedakârlıklar olmasa bu işler olamazdı.” 
 

“İSTANBUL ANADOLUYA TEPEDEN BAKIYORDU”
Orhan Erpek, Eskişehirspor'un bir amaç değil aslında bir araç olduğu görüşünde. Önemli olanın bir kentin ayaklanması ve kendini ortaya koyması olduğunu, bu hedefe yürürken öne çıkan markanın da Eskişehirspor olduğunu söyledi ve şöyle devam etti:
"İstanbul'un hegemonyasını sarsmak, Eskişehir'i Türkiye'ye tanıtmak için, şehir sevgisinden ve halkın spora yatkınlığından yola çıkarak bu işi organize ettik. Bütün şehir Eskişehirspor'la ilgileniyordu. Hep birlikte hareket edersek, buradan büyük bir gücün doğacağını düşünerek kollarımızı sıvadık. Bütün şehir bu organizasyona tüm varlığı ve gücüyle iştirak etti. Zengini, fakiri, kapitalisti, işçisi, sağcısı, solcusuyla tam bir kenetlenme oldu. Bizim kuşak Kuvayı Milliye ruhunun son kuşağıdır ve oradan da gelen ruhla, hepimiz Eskişehir için mücadele ettik. Bu sportif bir isyan, bir başkaldırı hareketiydi. İstanbul çünkü Anadolu’ya yukarıdan bakıyordu. İstanbul’dan sonrasını Kars’a, Van’a kadar taşra, köylü olarak görüyorlardı. Bizim felsefemizin amacı buydu. Hegemonyaya karşı, futbol diktatörlüğüne karşı başkaldırıdır. Bu başkaldırıyı zafere ulaştırmamız için hepimizin Kuvayı Milliye ruhu ve Anadolu imece felsefesiyle kenetlendik. Birleşmemiz lazımdı. Bu birliktelikle bu iş oldu. Tek amaç Eskişehir'di. Ve hegemonyayı sarstık. Amacımıza ulaşmakta yüzde 95 başarılı olduk. İki kupa aldık, üçüncü kupayı da son anda kaybettik."

"Futbolun üç sacayağı var” 
Eskişehirspor'un o dönemdeki şahlanışının anahtarı neydi peki? Nasıl olmuştu da o güne kadar adı-sanı duyulmamış bir şehrin takımı, Fenerbahçe'nin, Beşiktaş'ın, Galatasaray'ın gölgesinden sıyrılıp Kırmızı Şimşeklere dönüşmüştü? Bu soruların cevabını ise şöyle verdi:
"Futbolun üç sacayağı vardır. Finans, işletme ve kitlesel destek. Eskişehir'in en güçlü ailelerinden Yalçın Kılıçoğlu bu finansı kulübe sağladı. Ailenin CEO'su Murat İnce'yi de kulübe başkan yaptı ve işletmeyi mükemmel hale getirdi. Bu finansı Yalçın Kılıçoğlu sağladı. Kulübün başına da ailenin CEO’su Murat İnce’yi oturttu, yönetim ona aitti. Profesyonelce yönetildik. Bugünkü gibi amatörce değil. 1965’te profesyonelce yönetildik. Bugün daha Türkiye’ye gelmedi bu profesyonellik. Türkiye’ye yeni yeni geliyor. Ali Koç ne yaptı? Getirdi profesyonellerini aynı fabrika yönetir gibi. Biz bunu 50 yıl önce yaptık. Bunu yapan da Yalçın Kılıçoğlu. 1965'te kurulan takım 1971 yılına kadar fırtına gibi esti ve Anadolu'da futbolun var olduğunu kanıtladı herkese. Bugünkü duruma nasıl geldik diye sorarsanız cevabı şu: Kuruluş yıllarında iyi bir profesyonel işletmeci, fabrika müdürü Murat İnce vardı kulübün başında. İki kupayı biz aldık, şampiyon Galatasaray oldu. Kulüp, sponsorunu bir trafik kazasında kaybedince de her şey bitti. Çünkü kulüp kurumsallaşamamıştı.” 
-Tribünleri bıraktınız, bir küskünlük mü yoksa bir eylem miydi bu?
48 senedir futbol maçlarına gitmiyorum. Statların yanından bile geçmiyorum. 5 yıl sürdü bu çaba. Sonra kendim istedim ve çekildim. Futbol dünyasını, basını tanıdım. Bulmacayı tamamen çözdükten sonra, herkesin kişisel oynadığını anlayınca da çekildim. Küstü diyorlar. Küsmedim, eylem olarak çekildim.
 

“Kulüp kurumsallaşamadı”
“Bugünkü gibi küfür asla yoktu. Bireysel olarak olurdu ama koro halinde değil. Bugün hakeme söylenenler o gün de bireysel olarak söylenirdi ama durdururduk” diyen Orhan Erpek (Amigo Orhan) konuşmasına şöyle devam etti:
“Benim bu işe girerken görüşüm, tribünlerin amatörce bir sanat yapmaları gerektiğiydi. Kendi şovu olmalıydı ve sportmen olmalıydı. Bugün bakıyorum TV'de bayanlar da küfür ediyor. Tam bir dejenerasyon. Maganda çağına girdik. Acayip bir kültür oluştu bugün, sanatta, sporda, siyasette her alanda magandalık ve ilkesizlik hâkim. Aslında ülkeyi fanatizm yönetiyor. Gelelim Eskişehir'e. Bunca çabaya rağmen şampiyonluk gelmedi. Her şey ekonomiye, kurumsallaşmaya dayanıyor. Zaten o başarıları da getiren para oldu. 1965 yılında en büyük transfer harcamasını biz yapmıştık. Kılıçoğlu Kiremit Fabrikaları'nın sahibinin oğlu Yalçın Kılıçoğlu sponsoruydu takımın. 6-7 yıldız transfer etti. Nuri, Vahap, Mümin, Ender, Koko Burhan. Gegiç'i de Fenerbahçe'den aldılar. Ve en önemlisi iyi bir profesyonel işletmeci, fabrika müdürü Murat İnce vardı kulübün başında. İki kupayı biz aldık, şampiyon Galatasaray oldu. Kulüp, sponsorunu bir trafik kazasında kaybedince de her şey bitti. Çünkü kulüp kurumsallaşamamıştı.

“Bizler misyonumuzu tamamladık” 
Eskişehirspor'un Anadolu yıldızı olduğu dönemlerde ün salan unutulmaz Amigo Orhan (Orhan Erpek).  
“Neden maçlara gitmiyorsun?” diye soranlara şöyle yanıt veriyormuş:
"Bizler misyonumuzu tamamladık. Sağlığım uygun değil. Benim kuşağım Anadolu futbol devrimini gerçekleştirdi. Şimdi görev günümüz kuşağı ve gelecek kuşaklarda. Gelecek kuşaklarda Eskişehirspor’u sonsuza kadar yaşatmalıdırlar. 80 yaşındayım, bu heyecanı taşıyacak güçte değilim. Aslında deli gönlüm istiyor ama sağlığım buna izin vermiyor. Çoğu zaman maçları bile izlerken heyecana kapılınca izlemekten kaçınıyorum. Zor süreçten geçtiğimizi biliyorum. Siyah kırmızılı renklere gönülden başarı diliyorum. Elbet içinde bulunulan duruma üzülüyorum. Dilim varmıyor ama…"
 

“STADIN YIKILMASI BENİ DE YIKTI”
Orhan Erpek içerisinde acı ve tatlı birçok anıları olan Atatürk Stadyumu’nun yıkılmasından çok büyük üzüntü duyuyor ve şunları söylüyor: 
“Stadın yıkılması bende yıkım yarattı, beni de yıktı. Yıkılabilirdi, yıkılmasına karşı değilim. Yenisi aynı yere yapılabilirdi. Yani orayı yaşatmamız lazımdı. Gelecek kuşaklara ‘bakın buradan böyle böyle tarihler geçti’ demeliydik. Osmanlı tarihi nasıl devre devre anlatılıyor, yazılıyor. Bu da bir tarihti. Yazılması, aktarılması gerekirdi. Futbolda devrimi yapan, başarıyı sağlayan bir şehir olarak oranın restore edilerek veyahut yeniden yapılarak yaşatılması lazımdı. Çok büyük hata yapıldı orayı yok etmekle. Artık orası ebediyen unutulacak. Birkaç kuşak sonra kim hatırlayacak orayı? Belki birkaç kuşağa bile kalmaz. Hem Eskişehirspor’un tarihi, hem Eskişehirspor’dan önceki tarihler yaşatılabilirdi. Bunlar şehrin tarihiydi, gurur kaynaklarıydı.“
Orhan Erpek 80 yaşında. Son derece dinç ve sağlıklı. Futbol sahalarından elini eteğini uzun yıllar önce çekse bile gerçek bir spor adamı. Sanki koskoca bir şehri harekete geçiren ve bir kitle ihtilâlinin liderliğini yapan adam değilmiş gibi, son derece mütevazı bir hayat onunkisi.

Yorumlar (0)
10°
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 29 Mayıs 2020
İmsak 03:36
Güneş 05:26
Öğle 13:00
İkindi 16:56
Akşam 20:25
Yatsı 22:06
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20

Gelişmelerden Haberdar Olun

@