Eskişehir’in Çifteler ilçesine bağlı kırsal Abbashalimpaşa Mahallesi, mimari yapısı ve tarihiyle dikkat çekiyor. Balkan Savaşları sonrası Bulgaristan’ın Kırcaali bölgesinden göç eden Türkler tarafından kurulan mahalle, 113 yıllık geçmişine rağmen ilk imar düzenini korumayı sürdürüyor.
Barcelona’yı Hatırlatan Yerleşim
Eskişehir merkeze 66 kilometre uzaklıkta bulunan Abbashalimpaşa Mahallesi, dikdörtgen ve kare bloklardan oluşan planlı yapısıyla öne çıkıyor. Sokakları tamamen düz ve birbirine paralel olan mahallede dar sokak ya da çıkmaz sokak bulunmuyor. Mahalle bu yapısıyla İspanya’nın Barcelona kentini hatırlatıyor.
İlk Planına Sadık Kaldı
Kuruluş aşamasında her aileye 120 dekar tarla ve 700 metrekare arsa tahsis edildi. Hazırlanan imar planına yıllar boyunca sadık kalınan mahallede, yıkılıp yeniden yapılan binaların da aynı plana uygun şekilde inşa edildiği belirtildi.
Abbas Halim Paşa’nın Adını Taşıyor
Mahalle, 1912 yılındaki Balkan Savaşları nedeniyle Bulgaristan’ın Kırcaali bölgesinden göç etmek zorunda kalan Türklerin yerleşmesiyle kuruldu. İlk dönemlerde padişah çiftlikleri geleneğini yaşatan “Mandıra” adıyla anılan yerleşimin ismi, 30 Aralık 1914’te değiştirilerek Abbas Halim Paşa adını aldı.
Bölge halkının talebi üzerine köye, dönemin Osmanlı Sadrazamı Said Halim Paşa’nın kardeşi ve Mısır prenslerinden Mehmed Abdülhalim Paşa’nın oğlu olan Abbas Halim Paşa’nın adı verildi. Geçmişte devlet şurası üyeliği, Bursa Valiliği ve Bayındırlık Bakanlığı gibi görevlerde bulunan Abbas Halim Paşa’nın adı, bugün mahallede yaşatılıyor.
“Türkiye’de Eşi Benzeri Olmayan Bir Köy”
Abbashalimpaşa Mahallesi Muhtarı Mehmet Güçen, mahallenin Türkiye’de benzeri bulunmayan özel bir yapıya sahip olduğunu söyledi. Güçen, "Bizim köyümüz 113 yıllık, Türkiye genelinde eşi benzeri olmayan bir köydür. Sakinleri, Bulgaristan'ın Kırcaali ve Tozçal bölgelerinden göç edip gelmiştir; köyümüzde dışarıdan gelen yabancı halk hiç yoktur. Köyümüzün gelenekleri tamamen eski usullere göre yaşatılmaktadır’’ dedi.
“Hiçbir Çıkmaz Sokağımız Yok”
Mahallenin planlı yapısının yıllardır korunduğunu belirten Muhtar Güçen, sokakların tamamının eşit ve düzenli olduğunu ifade etti. Güçen, “Köyümüzün mimari şekli son derece düzgündür; sokaklarımızın ve caddelerimizin hepsi aynı eşitliktedir ve hiçbir çıkmaz sokağımız bulunmamaktadır” diye konuştu.
“Mimari Düzen Kesinlikle Bozulamaz”
Mahallede yeni yapılacak binaların da mevcut düzene uygun olmak zorunda olduğunu söyleyen Güçen, imar planına dikkat çekti. Güçen, “Köyde yeni bir ev yapılacağı zaman bu mimari düzen kesinlikle bozulamaz, herkes aynı şartlara ve plana uymak zorundadır” ifadelerini kullandı.
Nüfus 300’e Kadar Düştü
Geçmişte nüfusun 600-700 civarında olduğunu belirten Güçen, bugün bu sayının 300’e kadar düştüğünü söyledi. Mahallenin 22 bin dekar araziye sahip olduğunu ifade eden Güçen, düzenli yapısı ve geniş arazileri nedeniyle bölgeye yerleşmek isteyen çok sayıda kişinin bulunduğunu dile getirdi.
Tarihi Dokusunu Korumayı Sürdürüyor
Abbashalimpaşa Mahallesi, 113 yıllık geçmişine rağmen kuruluş planını koruyan ender yerleşimlerden biri olarak öne çıkıyor. Düz sokakları, kare bloklu yapısı ve çıkmaz sokağı bulunmayan mimarisiyle mahalle, Türkiye’nin ve Eskişehir’in dikkat çeken kırsal yerleşimleri arasında yer alıyor.
