Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası (ESLOK) Yönetim Kurulu Başkanı Murat Arnik, hafta sonu Kentpark’ta yaşanan konser iptalleri ve basına yansıyan mağduriyetlere ilişkin açıklama yaptı. Arnik, organizatörlerin, izin veren makamların ve denetimden sorumlu kurumların görev ve sorumluluklarının kamuoyuna açıklanmasını istedi.
Arnik, konserlere karşı olmadıklarını belirterek, “Eskişehir’de yapılan konserlere değil, yerel esnaf ve sanatkârımızı mağdur eden denetimsiz ticarete karşıyız!” dedi.
“Bu Mağduriyetin Hesabını Kim Verecek?”
Kentpark’taki etkinliğin kapsamına ilişkin sorular yönelten Murat Arnik, “Konser izni mi, ticari festival izni mi? Bu mağduriyetin hesabını kim verecek?” ifadelerini kullandı.
Yaşananların Eskişehir’in adına zarar verdiğini savunan Arnik, açıklamasında şunları söyledi: “Binlerce vatandaşın maddi zarara uğraması, stant açanların basın açıklamaları ve Eskişehir’in böyle bir olayla gündeme gelmesi kabul edilemez. Bu tablo, ‘organizasyonda aksaklık yaşandı’ denilerek geçiştirilemez. Konser için verilen izinlerin, toplanan paraların ve yerine getirilmeyen taahhütlerin hesabı açıklığa kavuşturulmalıdır.”
“Denetim İçin Mutlaka Şikâyet mi Bekleniyor?”
Etkinlik alanının kiralanma şartlarının açıklanmasını isteyen Arnik, “Denetim için mutlaka şikâyet mi bekleniyor?” diye sordu. Büyükşehir Belediyesinde izin veren yetkili bürokrata seslenen Arnik, şu ifadeleri kullandı: “Büyükşehir Belediyesindeki yetkili izin veren bürokrata soruyoruz: Konser alanı hangi sözleşmeyle, kime ve hangi faaliyetler için kiralandı? Denetim için mutlaka vatandaşların şikâyet etmesi veya mağduriyet yaşanması mı bekleniyordu? Alan konser mi, yoksa festival için mi verildi? Bir yetkili cevap versin.
Konser izni, içeride ücret karşılığında stant kiralanmasını ve gıda satışını kapsıyor mu? Kapsıyorsa şartları nelerdir? Kapsamıyorsa sözleşme dışındaki faaliyete nasıl müdahale edilmiştir? Bir sanatçı getirip konser düzenlemek, içeride sınırsız ticari faaliyet yürütme hakkı veremez.”
Mali İnceleme Talep Etti
Gelir İdaresi Başkanlığına ve maliye birimlerine çağrıda bulunan Arnik, “Maliye bu işin peşini bırakmamalıdır.” dedi. Basına yansıyan iddialar, şikâyetçiler ve mağduriyet yaşayan vatandaşlar bulunduğunu belirten Arnik, yaşananların faturasının Eskişehir’e ve kentteki esnaf ile sanatkârlara kesilmemesi gerektiğini söyledi.
Arnik, açıklamasının devamında şu soruları yöneltti: “Organizasyonu üstlenen şirket, sahada fiilen yöneten kişiler ve stant ücretlerini toplayanlar kimlerdir? Şehir dışından gelen satıcıların ticari kimliklerini ve belgelerini kim doğruluyor? İzin kapsamı, denetim tutanakları ve kurumların görev paylaşımı kamuoyuna açıklanmalıdır. İhmal varsa sorumluları belirlenmelidir. Alanı kiralamakla iş bitmez; sözleşmeye uygun kullanımın takibi de açıklığa kavuşturulmalıdır.”
“Yerel Esnafa Engel, Başkasına Ayrıcalık Olamaz”
Eskişehir Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğine bağlı sekiz odanın yerel esnafın katılacağı bir etkinlik için Büyükşehir Belediyesine başvurduğunu anlatan Arnik, bu süreçte vergi levhası, gıda işletmesi kayıt belgesi ve iş yeri ruhsatı gibi belgelerin istendiğini belirtti.
Şartları yerine getirmeye hazır olmalarına rağmen talep ettikleri alana onay verilmediğini ve başka alanlara yönlendirildiklerini söyleyen Arnik, “Yerel esnafa engel, başkasına ayrıcalık olamaz!” dedi. Arnik, yerel esnafın başvurusu ile konser alanındaki ticari faaliyetlere uygulanan şartların aynı olup olmadığının açıklanmasını isteyerek şunları söyledi: “Eskişehir Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğine bağlı sekiz oda olarak yerel esnafımızın katılacağı bir etkinlik için Büyükşehir Belediyesine başvurduk. Vergi levhası, gıda işletmesi kayıt belgesi ve iş yeri ruhsatı gibi belgeler istendi. Şartları yerine getirmeye hazır olmamıza rağmen talep ettiğimiz alana onay verilmedi, başka alanlara yönlendirildik.
Yerel Esnafımıza Katılımı Neden Aynı Açıklıkla Desteklenmiyor?
O gün o başvuruyu değerlendiren Büyükşehir bürokratına soruyoruz: Yerel esnafımızla panayır düzenlemek istediğimizde önümüze konulan şartlar, konser alanındaki ticari organizasyonlara da uygulanıyor mu? Başvurular hangi ölçütlerle değerlendiriliyor? Yerel esnafımızın katılımı neden aynı açıklıkla desteklenmiyor?
Bizden istenen belgeler diğer konser yapan ve orada yetkisizce satış yapan satıcılardan da istenmişse kontrolleri ve belgelerini basına açıklayın. Farklı uygulama varsa gerekçesini ortaya koyun. Esnafımızın talebi ayrıcalık değil, eşit uygulamadır.”
“Konserler Denetimsiz Rantın Kılıfı Olamaz”
Kültür ve sanat etkinliklerinin denetimsiz ticari alanlara dönüşmemesi gerektiğini savunan Arnik, “Eskişehirde yapılan konserler denetimsiz rantın kılıfı olamaz!” ifadelerini kullandı.
Arnik, konser adı altında yürütülen ticari faaliyetlerde satıcıların ve tahsilatların denetlenmesi gerektiğini belirterek şöyle konuştu: “Kültür ve sanat etkinliklerinin, sorumluluk üstlenmeden gelir elde edilen denetimsiz rant alanlarına dönüşmesine izin verilmemelidir. Şeffaflık yoksa, tahsilatlar ve satıcılar denetlenmiyorsa, bedelini vatandaş ve kayıtlı esnaf öder. Konser adı, ticari faaliyetlerin denetimden kaçırılmasına gerekçe yapılamaz.
Kayıtlı esnafımız sermaye yatırıyor; kira, personel, sigorta, vergi, enerji ve hijyen giderlerini karşılıyor. İstihdam oluşturuyor, şehrine katma değer sağlıyor. Aynı yükümlülükleri yerine getirmeyen faaliyetler karşısında esnafımızın alın teri korunmalıdır.”
Satıcıların Kayıtları İncelensin
Şehir dışından konser alanına gelen satıcıların kayıtlarının maliye tarafından ayrıntılı biçimde incelenmesini isteyen Arnik, gerekli durumlarda idari cezaların uygulanması çağrısında bulundu. Arnik, “Şehir dışından konser alanına gelen bu satıcıların tüm kayıtları maliye tarafından ayrıntılı olarak incelenmeli ve gereken idari cezalar kesilmelidir.
Vergi idaresi, organizatörlerin ve satıcıların kayıtlarını, stant kiralarını, satış gelirlerini, fatura düzenini ve banka/IBAN tahsilatlarını mevzuat çerçevesinde incelemelidir. İlgili kurumlar ruhsatları, faaliyet izinlerini, gıda işletmesi kayıt belgelerini, ürün faturalarını ve izlenebilirliği kontrol etmelidir.” dedi.
“Denetimin Mesai Saati Olmaz”
Etkinliklerin özel mülklerde veya hafta sonlarında düzenlenmesinin denetim sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını belirten Arnik, “Halk sağlığının ve esnafın hakkının mesai saati olmaz!” dedi.
Arnik, açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “Bir AVM’nin deposunun, garajının, bahçesinin veya başka bir özel alanın kiralanması, içerideki ticaretin denetimini gereksiz kılmaz. Özel mülk veya hafta sonu gerekçesiyle denetim boşluğu oluşmasına izin verilmemelidir.
Cuma günü başlayıp pazar gecesi sona eren organizasyonlarda denetimi pazartesiye bırakmak, önleyici denetim ihtiyacını karşılamaz. Kontroller etkinlikten önce başlamalı; akşam saatleri ve hafta sonu boyunca sürmelidir. Gerektiğinde 7 gün 24 saat denetim sağlanmalı; elektrik, soğuk zincir, hijyen, yangın ve güvenlik koşulları birlikte değerlendirilmelidir.”
Valilik Koordinasyonunda Ortak Denetim Önerisi
Yaşananların ardından yalnızca “geçmiş olsun” demenin yeterli olmayacağını belirten Arnik, kurumların Valilik koordinasyonunda ortak hareket etmesini istedi. Arnik, “Geçmiş olsun demek yetmez; Valilik koordinasyonunda önlem alınmalıdır!” ifadelerini kullandı. Denetim sürecine ilişkin önerilerini sıralayan Arnik, şunları söyledi: “Valiliğimizin koordinasyonunda kaymakamlıklar, Büyükşehir ve ilçe belediyeleri, vergi idaresi, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Ticaret İl Müdürlüğü, emniyet birimleri ve meslek ihtisas kuruluşları ortak hareket etmelidir.
Her etkinlik için önceden yazılı görev paylaşımı, denetim takvimi ve sorumlu birimler belirlenmeli; satıcı listeleri ilgili kurumlara sunulmalıdır. Eksiklikler tespit edildiğinde giderilmesi takip edilmeli, mevzuata aykırı faaliyetlere yetkili kurumlarca müdahale edilmelidir. Eskişehir esnaf ve sanatkârının hakkını korumak sadece bir kurumun değil, topyekûn her kurumun görevidir.”
Organizatörlere Teminat ve İade Güvencesi Önerisi
Organizatörlerin mali yeterliliği ile altyapı taahhütlerinin etkinlik öncesinde incelenmesini isteyen Arnik, sözleşmelere teminat ve iptal durumunda iade güvencesi konulması gerektiğini belirtti. Vatandaşlar ile stant sahiplerinin belgeli taleplerini iletebileceği, muhatabı belli bir başvuru süreci oluşturulması gerektiğini söyleyen Arnik, sorumlulukların araştırılmasını ve zararların mevzuat çerçevesinde giderilmesini istedi.
Arnik, “Organizatörlerin mali yeterliliği ve altyapı taahhütleri önceden incelenmeli; sözleşmelere uygun teminat ve iptal hâlindeki iade güvenceleri konulmalıdır. Vatandaşların ve stant sahiplerinin belgeli talepleri için muhatabı belli bir başvuru süreci oluşturulmalıdır. Sorumluluklar araştırılmalı, zararların giderilmesi mevzuat çerçevesinde takip edilmelidir. Önlem almazsak her olayın ardından yalnızca ‘geçmiş olsun’ demekle kalırız. Kamu yararı, halk sağlığı ve esnafın hakkı, denetimsiz kazanç arayışlarına feda edilemez.” dedi.
“Eskişehir Esnafı Sahipsiz Değildir”
Konserlerin kentin sosyal hayatını ve ekonomisini canlandırmasını desteklediklerini belirten Murat Arnik, lokanta, kafe, restoran ve diğer işletmelerin bu hareketlilikten faydalanmasını istediklerini söyledi. Yerel esnafla iş birliği içinde organizasyonlar gerçekleştiren Ahmet Can Akdemir’e teşekkür eden Arnik, çağrılarının tek bir firmaya değil, Eskişehir genelindeki bütün benzer etkinliklerin işleyişine yönelik olduğunu vurguladı.
Arnik, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: “Konserlerin şehrimizin sosyal hayatını ve ekonomisini canlandırmasını destekliyoruz. Lokantalarımızın, kafelerimizin, restoranlarımızın ve diğer işletmelerimizin bu hareketlilikten faydalanmasını istiyoruz. Yerel esnafımızla iş birliği içinde organizasyonlar gerçekleştiren Ahmet Can Akdemir’e de teşekkür ediyorum.
Çağrımız tek bir firmaya değil, Eskişehir genelinde yapılan bütün benzer organizasyonların işleyişine yöneliktir. Odamızın yetkileri çerçevesinde belge ve tespitlere dayanan idari ve hukuki başvurularımızı yapacak, sonuçlarını takip edeceğiz. Esnafımızın emeğini, vatandaşımızın sağlığını ve Eskişehir’in itibarını korumakta kararlıyız.”
