21.08.2018, 14:52 1405

“Candida” İnsanın Mutluluk Arayışı

Tarih bazı yazar ve felsefecilerin tartışmalarının tanığıdır. Kavramlar, maddenin varlığı, bilginin ne olduğu olmadığı, oluşum süreçleri hep tartışılan konulardır. Buna zaman zaman din ve bilim adamları da katılır.

Fransız yazar Voltaire ile Alman filozof ve matematikçi Leibniz arasında da “iyimserlik” üzerinde bir tartışma olmuştur. Daha sonra Voltaire bu konuşmalarını Candide(fr. Safoğlan, aptal) tiplemesiyle roman kurgusu içinde işlemiştir. Leibniz “Dünyada olabilecek her şey mükemmeldir” ya da bizim kültürümüzde “her işte bir hayır vardır” düşüncesini öne sürer. Voltaire ise bu eserde durumu ironik bir dille irdeler ve eleştirir.

Romanda, Candide’nin başından türlü türlü olaylar geçer. Candide iyiliğin peşindedir, ancak bu iyilik nasıl bir yaşam tarzının içinde ve nerede yaşanabilir? İnsan mutluluğu nede ve nerede bulabilir? Candide dünyada pek çok yer dolaşır. Mutluluk ülkesi El Dorado’ya bile gider. Ancak aksilikler peşini bırakmaz. Bu arada sevdiğinden (Matmazel Cunégonde) ayrı kalır. Tek amacı sevdiğine kavuşmaktır. Gezip gördüğü yerlerde ise gördüğü tek şey savaş, kavga ve acıdır.

Candide’nin ustası Pangloss, metafizik, teoloji, cosmoloji ve başkaca pek çok bilim hakkında görüşü olan biridir. Candide’yle konuşmalarında “Olayların başka türlü olamayacağını kanıtlamıştır, çünkü her şeyin bir amacı vardır; o halde her şeyin, en iyi amaç için olduğu kaçınılmaz bir gerçek” olduğu konusunda ikna eder. “Burun, gözlük takmak için yaratılmıştır. Bunun içindir ki gözlük kullanıyoruz. Bacaklar dizlik giymek içindir; onun için dizlik kullanıyoruz …” gibi şeyler söyler.

Candide, iyimserdir iyi olmasına; ancak yaşadığı olaylar onu iyimserlik konusunda farklı yargılara götürür. Böylece iyimserliği: “İnsanın kötü bir durumda olduğu bir zamanda, her şeyin iyi olduğunu ileri sürmesi çılgınlığı!” olarak tanımlar. Dünyanın durumu ve ustasının iyimserliğiyle alay ederken, yine de olması gereken mantıklı sonuçları hissettirir. İyimserlik gerçek verilerin doğru algılanışına ve anlayışıyla gelişiyorsa güzel. Aksi halde, safdilce iyimser olmamız bizi doğru sonuca ve mutluluğa götürmez. Tersine zaman zaman korumasız ve savunmasız da bırakabilir.

Candide’nin gezisinin son durağı İstanbul’dur. Burada bir köylüyle tanışır ve onunla çalışmanın erdemi üzerinde konuşurlar. Sonra ustasıyla bir derviş’e gelirler. “İnsan denen bu acayip hayvanın niçin yaratıldığını söyleminizi ricaya geldik” Derviş: “Sen buna ne karışıyorsun? Senin işin mi bu?” der. Candide itiraz eder “Fakat sayın efendim, dünyada korkunç kötülükler var.” derse de Derviş: “Kötülük ya da iyilik olmuş bundan ne çıkar: Sultan Mısır’a bir gemi gönderdiği zaman içindeki farelerin rahat olup olmadıklarını düşünür mü?” der. Pangloss Dervişle nedenler ve sonuçlar üzerinde konuşmak isterse de bu gerçekleşmez.

Köylü olan Türk ise ona çalışmanın erdemlerinden bahseder. “Çalışmak: üç büyük kötülük olan can sıkıntısını, ahlaksızlığı ve yoksulluğu kişiden uzaklaştırır.” der. Candide Köylünün de önerisiyle, yirmi dönümlük verimli bir tarlada çalışarak, en sonunda kavuştuğu sevgilisiyle mutlu bir yaşam sürer. Ustası onu yine olan bitenlerde hayır olduğunu ikna etmeye çalışsa da Candide’nin son sözü “Bunlar güzel ama bahçemizi yeşertmek gerek” der.

İnsanın mutluluk arayışı, varoluşumuzu ve yüz yüze geldiği olayları yorumlaması hangi temele dayanırsa dayansın devam ediyor. Hepimiz yaşadığımız çağın getirdiklerinin ve götürdüklerinin de farkındayız. Para, kariyer, bilgi veya birinde mutluluk aranıyor. İnsan, bunların hepsinden geçici mutluluklar elde etse de sanırım hepimizin en sonunda “Bahçemizi yeşertmek gerektiğini” anlamamız kaçınılmaz görünüyor.

Yorumlar (0)
11°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 02 Haziran 2020
İmsak 03:34
Güneş 05:25
Öğle 13:01
İkindi 16:57
Akşam 20:27
Yatsı 22:10
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20

Gelişmelerden Haberdar Olun

@