Belediyelerin numarataj güncellemesi, adres tespiti veya levha değişimi adı altında belirlediği ücretler vatandaşlar açısından mali külfet oluşturuyor.
Gerek iktidarın gerekse muhalefetin çoğunlukta olduğu belediyelerde meclis üyelerinin bu numarataj ve adres bedellerini meclis gündemine taşıyıp taşımadığı, kamuoyunun yanıtını merak ettiği konuların başında geliyor.
Belediyelerin numarataj güncellemesi, adres tespiti veya levha değişimi adı altında belirlediği ücret tarifeleri; tapu alım-satım süreçlerinin yanı sıra elektrik ve su gibi yeni abonelik başvurularında da vatandaşlar açısından ciddi bir mali külfet oluşturuyor.
Yetkili Merciler ve Yasal Çözüm Yolları
İçişleri ve Çevre Bakanlıkları: Belediyelerin "ücrete tabi işler tarifesi" adı altında belirlediği bedellere bakanlıklarca yayımlanacak genelgelerle tavan sınır getirilebilir veya uygulama tamamen kaldırılabilir.
Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsmanlık): Belediyelerin talep ettiği fahiş bedellere karşı kuruma ücretsiz online başvuru yapılabilir. Kurumun emsal tavsiye kararları idare üzerinde caydırıcı güç oluşturur.
İdare Mahkemeleri (Yargı Yolu): Ücret "ihtirazi kayıt" (haklarım saklı kalmak kaydıyla) şerhiyle ödenip 60 gün içinde dava açılabilir. Yargı içtihatları, kamu hizmeti maliyetinin üzerindeki fahiş kâr amaçlı tarifeleri iptal etmektedir.
Ticaret ve Esnaf Odaları: İşyeri açılış ve devirlerini olumsuz etkileyen bu tarifelere karşı meslek odaları belediye meclisleri nezdinde girişimde bulunabilir veya toplu iptal davaları açabilir.
Örnek Uygulama ve İzlenecek Adımlar
Büyükşehir statüsündeki illerde (örneğin Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Gelir Tarife Cetveli'nde "Coğrafi Bilgi Sistemleri Hizmet Bedelleri" adı altında) bu işlemler meclis kararlarıyla ücretlendirilmektedir.
Vatandaşların mağduriyet yaşamaması için izleyeceği adımlar:
e-Devlet Kontrolü: Başvuru öncesinde adres ve numarataj durumu e-Devlet üzerinden ücretsiz sorgulanmalıdır.
İhtirazi Kayıt Usulü: Ödeme esnasında makbuza veya banka dekontuna "Fazlaya ilişkin haklarım saklı kalmak kaydıyla, numarataj bedeli ihtirazi kayıtla ödenmiştir" notu düşülerek yargı yolu açık tutulmalıdır.
Ombudsmanlık İncelemesi: Mahkeme masrafı üstlenmeden önce Kamu Denetçiliği Kurumu'na ücretsiz başvuru yapılarak idareden savunma istenebilir.
Gazeteciden Sorumluluk Uyarısı
Tarafımıza ulaşan yoğun talepler, vatandaşlarımızın soruları ve yapılan araştırmalar sonucunda numarataj bedellerine ilişkin sıkıntıların hat safhaya ulaştığı görülmüş ve bu bilgilendirme yazısının kaleme alınması gereği doğmuştur.
Bu haber; kamuoyunu bilgilendirme ve vatandaşların Anayasal hak arama hürriyetini hatırlatma amacıyla hazırlanmıştır. Herhangi bir kurumu hedef alma amacı taşımamakta olup, idari ödemelerde hak kaybı yaşanmaması adına "ihtirazi kayıt" hakkının bilinmesi ve gerektiğinde hukuki danışmanlık alınması önem taşımaktadır.
